Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm trên không gian mạng như: lừa đảo công nghệ cao, phát tán tin giả, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân cùng tình trạng lộ, mất và mua bán dữ liệu cá nhân diễn biến ngày càng phức tạp. Để kịp thời ngăn chặn và xử lý triệt để các nguy cơ này, ngày 19/8/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 330/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký.

Nghị định số 330/2026/NĐ-CP quy định toàn diện về hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức phạt tiền, thẩm quyền xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả. Nghị định áp dụng đối với cá nhân, tổ chức Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm tại Việt Nam hoặc trên không gian mạng thuộc thẩm quyền quản lý của Việt Nam, với thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm. 

Các hành vi vi phạm phổ biến và mức xử phạt chính:

(1) Phát tán tin giả, thông tin sai sự thật trên mạng:  Hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên không gian mạng gây hoang mang dư luận, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, hoặc xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự cá nhân. Mức phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm.

(2) Chia sẻ công cụ, hướng dẫn “vượt rào cản pháp lý”: Hướng dẫn, chia sẻ các phương thức, phần mềm hoặc công cụ (như VPN, proxy trái phép) nhằm truy cập vào các trang mạng, ứng dụng, nền tảng số đã bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền giới hạn phạm vi hoặc cấm truy cập theo quy định. Mức phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm.

(3) Đăng tải, chia sẻ nội dung vi phạm văn hóa, đạo đức và sở hữu trí tuệ: Đăng tải, chia sẻ nội dung bị pháp luật cấm hoặc livestream nội dung không phù hợp chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội; Chia sẻ nội dung xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sản phẩm số xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; Gửi tin nhắn, thư điện tử quảng cáo khi chưa có sự đồng ý của người nhận. Mức phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm và 20 triệu đến 40 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.

(4) Vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân

- Xử lý dữ liệu cá nhân trái phép: Thu thập, phân tích, chia sẻ hoặc xử lý dữ liệu cá nhân khi chưa được chủ thể dữ liệu đồng ý theo quy định. Mức phạt tiền tối đa lên đến 50 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm.

- Các hành vi vi phạm khác liên quan đến dữ liệu cá nhân : Cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân của bản thân gây ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự, an toàn xã hội hoặc gây thiệt hại cho bên liên quan; Cố ý cho người khác mượn, sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; Cố ý cung cấp dữ liệu cá nhân giả mạo, sai sự thật nhằm mục đích lừa đảo hoặc gây nhầm lẫn cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khác. Mức phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.

(5) Lắp đặt, sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình không thông báo tại nơi công cộng:

Các tổ chức, cá nhân tự ý lắp đặt, vận hành thiết bị ghi âm, ghi hình (camera giám sát) tại khu vực công cộng hoặc không gian cung cấp dịch vụ cho khách hàng mà không có biển cảnh báo vật lý hoặc phương tiện điện tử công khai tại vị trí dễ nhận biết để người dân biết mình đang bị ghi âm, ghi hình. Mức phạt tiền từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm và 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả

Tùy theo tính chất vi phạm, tổ chức và cá nhân còn bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề từ 01 đến 24 tháng; đình chỉ hoạt động từ 01 đến 24 tháng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm. Nghị định số 330/2026/NĐ-CP áp dụng các biện pháp xử lý triệt để nhằm khắc phục hoàn toàn hậu quả do hành vi vi phạm gây ra:

• Buộc xóa, hủy bỏ ngay lập tức toàn bộ dữ liệu cá nhân, thông tin bị thu thập hoặc lưu trữ trái phép đến mức không thể khôi phục.

• Buộc cung cấp thông tin liên hệ chính thức của Bên kiểm soát/xử lý dữ liệu để người bị ghi âm, ghi hình trái phép thực hiện quyền yêu cầu truy xuất hoặc xóa dữ liệu hình ảnh của mình.

• Hình thức phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (máy tính, thiết bị ghi hình, phần mềm vi phạm); tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với các cơ sở, doanh nghiệp tái phạm hoặc vi phạm nghiêm trọng.

Nghị định công nhận giá trị pháp lý của biên bản vi phạm hành chính và quyết định xử phạt được lập, ký số, hoặc xác thực bằng phương thức sinh trắc học (vân tay, ảnh khuôn mặt) trên môi trường điện tử, bảo đảm tính minh bạch và hiện đại trong công tác thi hành pháp luật.

Đồng bộ hành lang pháp lý an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân

Nghị định số 330/2026/NĐ-CP được xây dựng trên cơ sở gắn kết chặt chẽ với hệ thống pháp luật hiện hành. Văn bản này đồng bộ với Luật An ninh mạng 2025, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026, Nghị định số 331/2026/NĐ-CP (bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin), Nghị định số 332/2026/NĐ-CP (hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng) và Nghị định số 327/2026/NĐ-CP (Quy định về phòng ngừa, xử lý thông tin và hành vi sử dụng công nghệ thông tin, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng).

Hành lang pháp lý hoàn thiện này là cơ sở quan trọng để lực lượng Công an nhân dân nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm công nghệ cao; đồng thời chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch lợi dụng quy định của Nghị định để xuyên tạc, kích động, chống phá.

Khuyến cáo người dân

Để Nghị định 330/2026/NĐ-CP thực sự đi vào cuộc sống và phát huy tối đa hiệu quả, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác và thực hiện tốt các nguyên tắc sau:

• Tự bảo vệ thông tin cá nhân: Không đăng tải công khai giấy tờ tùy thân, số căn cước, tài khoản ngân hàng; không cho mượn hoặc bán tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng cho đối tượng khác.

• Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ: Tự giác nói không với tin giả; không chia sẻ các liên kết, phần mềm độc hại hoặc ứng dụng vượt rào cản kỹ thuật.

• Tôn trọng quyền riêng tư của người khác: Khi lắp đặt camera giám sát tại cửa hàng, cơ sở kinh doanh phải niêm yết biển cảnh báo rõ ràng; không quay lén, thu thập dữ liệu hình ảnh của người khác khi chưa được phép.

• Chủ động tố giác vi phạm: Khi phát hiện các hành vi lừa đảo, mua bán dữ liệu cá nhân hoặc phát tán thông tin độc hại, người dân cần thu thập bằng chứng và báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất.

Nghị định số 330/2026/NĐ-CP là lá chắn pháp lý quan trọng nhằm thiết lập kỷ cương, bảo vệ an toàn hệ thống thông tin và quyền lợi hợp pháp của người dân trên không gian mạng. Lực lượng Công an nhân dân kêu gọi toàn thể Nhân dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, cùng chung tay xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh và văn minh.

Phòng An ninh mạng – Công an tỉnh Khánh Hòa