Thời gian qua, trên mạng xã hội và tại nhiều địa phương xuất hiện làn sóng kêu gọi đầu tư vào mô hình chuỗi cửa hàng đồ uống có tên "Fun Coffee". Với những lời hứa hẹn về mức lợi nhuận "siêu khủng", lãi suất chia sẻ hàng ngày và cam kết hoàn vốn nhanh chóng, mô hình này đã thu hút một lượng lớn người dân tham gia góp vốn. Tuy nhiên, đằng sau vẻ hào nhoáng của các buổi hội thảo sang trọng là những dấu hiệu bất minh, tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo mô hình đa cấp biến tướng (Ponzi).
1. Tính nguy hiểm của thủ đoạn
- Fun Coffee đưa ra mức lãi suất cao gấp nhiều lần so với lãi suất ngân hàng (thường từ 10% - 30%/tháng), khiến nhà đầu tư mờ mắt trước lợi nhuận mà bỏ qua các rủi ro pháp lý.
- Thực chất mô hình này không tập trung vào kinh doanh thực tế (bán cà phê) mà chủ yếu sống bằng nguồn vốn mới của những người gia nhập sau. Khi không còn đủ lượng người tham gia mới, hệ thống sẽ lập tức sụp đổ.
- Nhiều người dân vì tin tưởng đã vay mượn ngân hàng, cắm sổ đỏ hoặc vận động người thân cùng tham gia. Khi "App" sập hoặc chủ đầu tư biến mất, nạn nhân lâm vào cảnh nợ nần chồng chất, gây mất an ninh trật tự tại địa phương.
2. Nhận biết thủ đoạn lừa đảo
Nhà đầu tư có thể nhận diện sai phạm của mô hình này qua các dấu hiệu điển hình sau:
- Quảng cáo đầu tư gói tiền nhỏ nhưng nhận lãi hàng ngày, hàng tuần với tỷ suất cao bất thường mà không cần làm gì.
- Thay vì đào tạo về sản phẩm hay dịch vụ, các buổi họp mặt của Fun Coffee chủ yếu hướng dẫn cách lôi kéo người khác tham gia để nhận "hoa hồng hệ thống", "thưởng doanh số nhóm" theo nhiều tầng nấc.
- Công ty thường không có giấy phép huy động vốn từ Ngân hàng Nhà nước, các hợp đồng hợp tác kinh doanh thường lỏng lẻo, thiếu giá trị pháp lý khi xảy ra tranh chấp.
- Yêu cầu nhà đầu tư nạp tiền vào App hoặc chuyển đổi thành các đồng tiền quy ước nội bộ để theo dõi lãi, khiến việc rút vốn thực tế trở nên khó khăn hoặc bị kiểm soát hoàn toàn bởi chủ sàn.
3. Biện pháp phòng tránh
Để bảo vệ tài sản cá nhân và gia đình, người dân cần nâng cao cảnh giác:
- Trước khi đầu tư, cần xác minh giấy phép kinh doanh, đặc biệt là quyền huy động vốn của đơn vị. Lưu ý rằng các chuỗi cửa hàng cà phê thông thường rất khó đạt được mức lợi nhuận chi trả lãi cao như quảng cáo.
- Cảnh giác với bất kỳ lời mời chào nào yêu cầu tuyển thêm người để hưởng hoa hồng. Đây là dấu hiệu rõ nhất của mô hình lừa đảo Ponzi.
- Đừng chỉ tin vào những hình ảnh sang trọng trên mạng hay các văn phòng thuê mướn tạm thời. Hãy đánh giá hiệu quả kinh doanh thực tế của các cửa hàng trong hệ thống có tương xứng với mức tiền họ đang huy động hay không.
- Không đầu tư theo phong trào hoặc vì nể nang người quen. Tội phạm thường lợi dụng chính các mối quan hệ thân thiết để lan tỏa bẫy lừa đảo.
Hoạt động đầu tư luôn đi kèm với rủi ro, nhưng những mô hình cam kết "lợi nhuận cao - rủi ro bằng 0" như Fun Coffee chắc chắn là cái bẫy. Người dân cần tỉnh táo để bảo vệ thành quả lao động của mình, không để những lời hứa hẹn hão huyền dẫn dắt vào con đường nợ nần. Khi phát hiện các dấu hiệu huy động vốn trái phép, hãy kịp thời phản ánh và cung cấp thông tin cho cơ quan Công an để có biện pháp ngăn chặn, xử lý./.