Sự bùng nổ của thương mại điện tử mang lại nhiều cơ hội kinh doanh nhưng cũng biến không gian mạng thành môi trường phức tạp, nơi hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp diễn ra ngày càng tinh vi. Qua công tác nắm tình hình trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, tình trạng mua bán hàng giả, hàng nhái nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp qua các sàn giao dịch và mạng xã hội đang gây bức xúc, đe dọa nghiêm trọng đến quyền lợi của người tiêu dùng và uy tín của các doanh nghiệp chân chính.

1. Tính nguy hiểm của hành vi

- Chủ thể quyền bị đánh cắp tài sản trí tuệ, sụt giảm doanh thu nghiêm trọng. Uy tín thương hiệu bị ảnh hưởng nặng nề khi người tiêu dùng mua phải hàng nhái kém chất lượng.

- Các mặt hàng thường xuyên bị làm giả như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị điện tử, hay thậm chí là linh kiện phụ tùng ô tô, xe máy... không qua bất kỳ khâu kiểm định nào, chứa chất độc hại hoặc tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, hỏng hóc gây tai nạn.

- Hành vi này tiếp tay cho gian lận thương mại, trốn thuế, gây mất trật tự an ninh kinh tế tại địa phương và làm xấu đi môi trường đầu tư, kinh doanh.

2. Nhận biết thủ đoạn

- Các đối tượng tạo các trang web có tên miền gần giống tên thương hiệu lớn, hoặc mở các gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử (như Lazada, Shopee, TikTok Shop) với hình ảnh, logo sao chép tinh vi, cố tình làm sai lệch 1-2 ký tự (gây nhầm lẫn) để lách các bộ lọc kiểm duyệt.

- Sử dụng Facebook, TikTok, Zalo để phát trực tiếp bán hàng với mác "xả kho", "hàng tuồn từ nhà máy", "hàng xách tay" với mức giá rẻ bất thường. Trong quá trình phát trực tiếp, đối tượng thường dùng băng dính che một phần logo thương hiệu hoặc lướt qua sản phẩm rất nhanh để tránh bị nền tảng quét vi phạm bản quyền.

- Để đối phó với cơ quan chức năng, các gian hàng vi phạm thường sử dụng sim rác để đăng ký. Khi bị phát hiện, chúng lập tức khóa trang, xóa dấu vết và "ve sầu thoát xác" dưới một tên gọi mới. Địa chỉ kho hàng thường ghi chung chung hoặc sử dụng địa chỉ giả.

3. Hướng dẫn phòng tránh

- Cần nâng cao cảnh giác, ưu tiên mua sắm tại các gian hàng chính hãng (Mall), các đại lý phân phối được ủy quyền chính thức. Cẩn trọng trước những mặt hàng có giá bán quá rẻ so với mặt bằng chung. Khi nhận hàng, cần kiểm tra kỹ tem chống hàng giả, mã vạch, đường nét in ấn trên bao bì.

- Cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp (nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế) tại Cục Sở hữu trí tuệ để xác lập bằng chứng pháp lý vững chắc. Đồng thời, tích cực rà soát không gian mạng, sử dụng các biện pháp công nghệ (như dán tem chống giả kỹ thuật số) để bảo vệ sản phẩm của mình.

Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp không chỉ là hành vi cạnh tranh không lành mạnh mà còn là vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt rất cao hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Khi phát hiện các website, hội nhóm, tài khoản trực tuyến kinh doanh hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, người dân và doanh nghiệp cần kịp thời lưu trữ bằng chứng (hình ảnh chụp màn hình, đường link, lịch sử giao dịch) và trình báo ngay cho lực lượng Quản lý thị trường hoặc cơ quan Công an để tiến hành xác minh, ngăn chặn và xử lý triệt để.