Thời gian gần đây, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng có diễn biến phức tạp với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đáng chú ý là phương thức chiếm quyền điều khiển tài khoản Zalo (hack Zalo), sau đó mạo danh chủ tài khoản để nhắn tin cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp hoặc cấp dưới nhằm lừa đảo vay tiền, chuyển tiền gấp vào các tài khoản ngân hàng giả mạo.

1. Tính nguy hiểm của thủ đoạn

- Vì đối tượng nhắn tin từ chính tài khoản Zalo thật của người quen nên nạn nhân thường chủ quan, không nghi ngờ và sẵn sàng chuyển tiền ngay để giúp đỡ.

- Sau khi chiếm được một tài khoản, đối tượng ngay lập tức nhắn tin cho toàn bộ danh bạ, khiến số lượng nạn nhân có thể tăng lên rất nhiều trong thời gian ngắn.

- Đặc biệt nguy hiểm khi đối tượng giả danh lãnh đạo, cấp trên để nhắn tin cho cấp dưới yêu cầu chuyển tiền công việc hoặc vay tiền cá nhân, gây áp lực tâm lý khiến nạn nhân khó từ chối.

- Nhiều đối tượng đã sử dụng công nghệ Deepfake (giả mạo hình ảnh, giọng nói) để thực hiện các cuộc gọi video ngắn nhằm đánh lừa nạn nhân khi họ yêu cầu xác minh.

2. Nhận biết thủ đoạn lừa đảo

Các đối tượng thường thực hiện theo quy trình:

- Chúng gửi các đường link giả mạo (bình chọn cuộc thi, khảo sát, nhận quà...) hoặc mã QR yêu cầu nạn nhân quét. Khi nạn nhân thực hiện theo, chúng sẽ chiếm được mã OTP hoặc quyền đăng nhập Zalo trên thiết bị khác.

- Sau khi vào được Zalo, chúng không hành động ngay mà đọc tin nhắn cũ để hiểu cách xưng hô, mối quan hệ giữa chủ tài khoản với bạn bè, đồng nghiệp.

- Đối tượng đưa ra các lý do khẩn cấp như: "Đang có việc gấp cần chuyển khoản mà tài khoản bị lỗi", "Mua hàng online thiếu một ít tiền", "Đang đi công tác cần vay tạm vài triệu"... kèm theo số tài khoản ngân hàng có tên trùng hoặc gần giống với chủ tài khoản để tạo lòng tin.

3. Biện pháp phòng tránh

Để chủ động bảo vệ mình và người thân, người dân cần lưu ý:

- Trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch chuyển tiền nào theo yêu cầu qua tin nhắn mạng xã hội, phải gọi điện thoại trực tiếp vào số điện thoại của người đó để xác nhận (không gọi qua ứng dụng Zalo).

- Tuyệt đối không bấm vào các đường link, không quét mã QR lạ hoặc cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai, dưới bất kỳ hình thức nào.

- Kích hoạt tính năng "Xác thực 2 lớp" và "Mã khóa màn hình" trên Zalo. Thường xuyên kiểm tra danh sách thiết bị đang đăng nhập để kịp thời đăng xuất các thiết bị lạ.

- Cảnh giác khi tài khoản nhận tiền mang tên người khác hoặc tên không dấu, có ký tự lạ.

Không gian mạng là ảo, nhưng thiệt hại về tài sản là thật. Mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác: "Không tin ngay, không chuyển tiền ngay". Khi tài khoản Zalo của mình bị hack, cần ngay lập tức thông báo bằng các hình thức khác (gọi điện, đăng bài Facebook...) cho bạn bè, người thân biết để phòng tránh. Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo, hãy nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ giải quyết./.