Thời gian gần đây, các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng sử dụng thủ đoạn giả danh cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội, nhân viên nhà trường hoặc cán bộ cơ quan nhà nước, thông báo thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) của học sinh bị lỗi, chưa đồng bộ dữ liệu, chưa tích hợp trên ứng dụng VNeID, VssID hoặc sắp hết hạn. Lợi dụng tâm lý lo lắng về quyền lợi khám, chữa bệnh của con em, các đối tượng dẫn dụ phụ huynh cung cấp thông tin cá nhân, truy cập đường link giả mạo, cài đặt ứng dụng chứa mã độc hoặc thực hiện giao dịch nhằm chiếm đoạt tài sản.

1. Tính nguy hiểm của thủ đoạn

Các đối tượng thường nắm bắt thông tin về học sinh, phụ huynh, sử dụng những thuật ngữ quen thuộc như “đồng bộ dữ liệu”, “tích hợp BHYT”, “xác thực VNeID”, “cập nhật VssID” để tạo lòng tin. Việc mạo danh cơ quan chức năng, nhà trường khiến phụ huynh dễ mất cảnh giác, nhất là khi đối tượng liên tục thúc giục xử lý ngay với lý do thẻ sắp hết hạn hoặc quyền lợi khám, chữa bệnh có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng có thể gửi đường link, mã QR hoặc tệp cài đặt ứng dụng giả mạo, yêu cầu nạn nhân cấp quyền truy cập vào điện thoại. Nếu làm theo, thông tin đăng nhập ngân hàng, mã OTP và dữ liệu cá nhân có thể bị đánh cắp; thiết bị còn có nguy cơ bị chiếm quyền điều khiển, dẫn đến các giao dịch trái phép và thiệt hại về tài sản.

2. Nhận biết thủ đoạn

Người dân cần cảnh giác với các dấu hiệu sau:

Giả danh cán bộ, thông báo thẻ BHYT có vấn đề: Gọi điện hoặc nhắn tin tự xưng là cán bộ bảo hiểm, giáo viên, nhân viên nhà trường; thông báo thẻ BHYT của học sinh bị lỗi, chưa đồng bộ, chưa tích hợp hoặc sắp hết hạn, yêu cầu phụ huynh cập nhật gấp.

Dẫn dụ thao tác trên điện thoại: Yêu cầu kết bạn qua Zalo, gọi video để hướng dẫn truy cập đường link, quét mã QR, đăng nhập VNeID, VssID hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc với lý do xác thực, tích hợp thông tin BHYT.

Yêu cầu cung cấp thông tin bảo mật hoặc chuyển tiền: Đề nghị cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, chia sẻ màn hình điện thoại hoặc chuyển tiền vào tài khoản lạ để hoàn tất thủ tục. Đây là những dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác.

3. Biện pháp phòng tránh

Để chủ động phòng ngừa, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:

- Chủ động xác minh thông tin: Khi nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn liên quan đến thẻ BHYT của con, phụ huynh cần liên hệ trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm, bộ phận phụ trách BHYT của nhà trường hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội qua kênh chính thức để kiểm tra; không vội làm theo hướng dẫn của người gọi đến.

- Bảo vệ thông tin và thiết bị: Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin đăng nhập ngân hàng; không truy cập đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng do người lạ gửi. Không cấp quyền điều khiển, trợ năng hoặc chia sẻ màn hình điện thoại theo yêu cầu của đối tượng.

- Xử lý kịp thời khi có dấu hiệu bị lừa: Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng, cài ứng dụng đáng ngờ hoặc phát sinh giao dịch bất thường, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng qua số điện thoại chính thức để đề nghị bảo vệ tài khoản, ngăn chặn giao dịch; đồng thời lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, đường link và chứng từ liên quan để trình báo cơ quan Công an.

Chú ý: Việc cập nhật thông tin bảo hiểm y tế của học sinh cần được thực hiện thông qua các kênh chính thức. Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn bất ngờ yêu cầu “tích hợp”, “đồng bộ” hoặc “xác thực” thẻ BHYT, đặc biệt khi có yêu cầu truy cập đường link, cài đặt ứng dụng hay cung cấp mã OTP. Không cung cấp thông tin bảo mật, không làm theo hướng dẫn chưa được xác minh và không chuyển tiền khi chưa rõ mục đích, người nhận. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời thông báo cho nhà trường, cơ quan Bảo hiểm xã hội và trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý theo quy định của pháp luật.