Trong thời gian gần đây, nhiều địa phương ghi nhận tình trạng các đối tượng lợi dụng tâm lý “sợ bệnh – muốn khỏe nhanh” của người cao tuổi để lừa bán thực phẩm chức năng (TPCN) giá rẻ, không rõ nguồn gốc. Chiêu trò thường được triển khai có tổ chức, tinh vi, gây thiệt hại lớn về kinh tế và sức khỏe cho nạn nhân.

1. Tính nguy hiểm của thủ đoạn

- Đối tượng thường nhắm vào người sống một mình, sức khỏe suy giảm, ít tiếp cận thông tin chính thống. Chúng tạo cảm giác “được quan tâm”, gọi điện nhiều lần để xây dựng niềm tin rồi dẫn dụ mua hàng.

- Nhiều sản phẩm không có giấy phép, không được kiểm nghiệm, thậm chí là hàng trôi nổi được dán nhãn giả. Người cao tuổi sử dụng có thể bị tăng huyết áp, rối loạn tiêu hóa, tương tác thuốc, gây nguy hiểm cho bệnh nền.

- Đối tượng thường bán theo liệu trình 2–6 tháng, giá từ vài triệu đến vài chục triệu đồng. Có trường hợp bị lừa tới hàng trăm triệu khi liên tục bị dụ “mua thêm để được tặng gói trị bệnh triệt để”.

- Nhiều đường dây hoạt động như doanh nghiệp thật, có tổng đài, nhân viên tư vấn, shipper riêng, gây khó khăn cho cơ quan chức năng khi truy vết.

2. Nhận biết thủ đoạn

- Đối tượng tự xưng “bác sĩ tuyến trung ương”, “chuyên gia dinh dưỡng”, “cộng tác viên y tế”, dù không đưa ra bất kỳ chứng chỉ nào.

- Câu hỏi chung chung như “có hay đau mỏi?”, “có khó ngủ?” rồi kết luận nạn nhân đang có dấu hiệu bệnh nặng và cần dùng ngay TPCN.

- Nói chỉ “còn 1 suất hỗ trợ cuối ngày”, “được Bộ Y tế tài trợ 50%”, “mua 1 tặng 4”, nhằm thúc đẩy quyết định mua hàng nhanh.

- Không có hóa đơn chính thức, không hợp đồng mua bán, bao bì sơ sài. Khi nạn nhân muốn trả lại hoặc khiếu nại, số tổng đài lập tức chặn liên lạc.

- Nhiều trường hợp sử dụng logo bệnh viện lớn, hình bác sĩ lấy từ Internet để tạo độ tin cậy.

3. Cách phòng tránh

- Bộ Y tế không cử bác sĩ gọi điện bán hàng. Không có chính sách “hỗ trợ 50%”, “tặng liệu trình chữa khỏi bệnh”.

- Chỉ mua tại nhà thuốc, cơ sở được cấp phép. Người cao tuổi nên nhờ con cháu kiểm tra số đăng ký, nhãn mác, thông tin doanh nghiệp.

- Mọi sản phẩm bổ sung đều có nguy cơ tương tác thuốc. Người có bệnh nền càng cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

- Không cung cấp thông tin cá nhân, địa chỉ, số điện thoại người thân. Khi nghi ngờ, báo ngay cho Công an địa phương hoặc đường dây nóng chống lừa đảo.

- Thường xuyên trao đổi, nhắc nhở, hướng dẫn cách nhận biết lừa đảo; tránh để các đối tượng lợi dụng sự cô đơn và thiếu kết nối xã hội.

Phòng ANM và PCTPSDCNC