Trong bối cảnh các hoạt động giao tiếp, chia sẻ thông tin ngày càng phổ biến trên không gian mạng, các đối tượng lừa đảo liên tục biến tướng phương thức hoạt động, lợi dụng những sự kiện quen thuộc trong đời sống để tiếp cận, tạo lòng tin và chiếm đoạt tài sản của người dân. Một trong những thủ đoạn đáng chú ý là giả danh người quen gửi thiệp cưới điện tử kèm đường link lạ qua Facebook, Zalo hoặc các ứng dụng nhắn tin. Với nội dung gần gũi, cách thức tiếp cận tinh vi, thủ đoạn này có thể khiến người nhận mất cảnh giác, vô tình cung cấp thông tin cá nhân, bị chiếm quyền kiểm soát tài khoản hoặc đối mặt với nguy cơ mất tiền trong tài khoản ngân hàng.

1. Tính nguy hiểm của thủ đoạn

Thủ đoạn lừa đảo giả danh gửi thiệp cưới không chỉ lợi dụng tâm lý vui vẻ, tò mò của người nhận mà còn khai thác lòng tin giữa bạn bè, người thân, đồng nghiệp để khiến nạn nhân dễ dàng nhấn vào đường link được gửi kèm.

Thông qua đường link giả mạo, các đối tượng có thể dẫn dụ người dùng truy cập trang web được thiết kế giống giao diện thiệp cưới điện tử, yêu cầu đăng nhập tài khoản mạng xã hội, cung cấp số điện thoại, mật khẩu hoặc mã xác thực OTP. Những thông tin này có thể bị thu thập trái phép, tạo điều kiện cho đối tượng chiếm quyền kiểm soát tài khoản, mạo danh nạn nhân để tiếp tục lừa đảo người thân, bạn bè hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Ngoài ra, một số đường link có thể dẫn đến tệp tin hoặc ứng dụng độc hại, dụ người dùng tải về và cài đặt trên điện thoại. Khi người dùng cấp các quyền truy cập không phù hợp, thiết bị có nguy cơ bị theo dõi, đánh cắp dữ liệu cá nhân hoặc thông tin phục vụ giao dịch tài chính.

Đáng chú ý, tin nhắn có thể được gửi từ chính tài khoản của người quen đã bị chiếm đoạt trước đó, khiến người nhận khó nhận diện dấu hiệu bất thường. Hậu quả không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài sản mà còn ảnh hưởng đến quyền riêng tư, an toàn thông tin và uy tín của người bị mạo danh.

2. Nhận biết thủ đoạn

Các đối tượng thường sử dụng tài khoản Facebook, Zalo hoặc ứng dụng nhắn tin để gửi lời mời dự đám cưới kèm đường link với những nội dung như: “Thiệp cưới của mình nhé”, “Bấm vào xem thiệp”, “Xác nhận tham dự” hoặc “Xem ảnh cưới tại đây”. Để tăng độ tin cậy, chúng có thể sử dụng tên, hình đại diện và thông tin cá nhân của người quen, đồng nghiệp hoặc bạn bè.

Người dân cần chú ý một số dấu hiệu nhận biết sau:

- Địa chỉ trang web có tên miền lạ, sai chính tả, không liên quan đến người gửi hoặc có dấu hiệu giả mạo các dịch vụ thiệp cưới trực tuyến.

- Trang web yêu cầu đăng nhập Facebook, Zalo, nhập mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng để xem thiệp hay xác nhận tham dự.

- Tin nhắn yêu cầu nhấn vào đường link, xác nhận gấp hoặc làm theo hướng dẫn để tạo tâm lý vội vàng, hạn chế thời gian kiểm tra.

- Đường link dẫn đến tệp cài đặt hoặc yêu cầu cấp quyền truy cập danh bạ, tin nhắn, trợ năng hay các quyền nhạy cảm khác trên điện thoại.

- Tài khoản gửi đường link hàng loạt, sử dụng cách diễn đạt khác thường hoặc không thể xác nhận trực tiếp thông tin về đám cưới khi được hỏi lại.

Tuy nhiên, các dấu hiệu trên chỉ giúp nhận diện nguy cơ; không phải mọi thiệp cưới điện tử đều là lừa đảo. Người nhận cần xác minh nguồn gửi và kiểm tra tính an toàn trước khi thao tác.

3. Hướng dẫn phòng tránh

Để chủ động phòng ngừa, hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của thủ đoạn lừa đảo giả danh gửi thiệp cưới qua mạng, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

- Khi nhận được thiệp cưới điện tử từ người quen, cần gọi điện hoặc liên hệ qua một kênh độc lập, đáng tin cậy để xác nhận. Không mặc nhiên tin tưởng chỉ vì tin nhắn được gửi từ tài khoản quen thuộc.

- Kiểm tra kỹ địa chỉ trang web, không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc; tuyệt đối không tải, cài đặt tệp hoặc ứng dụng theo hướng dẫn từ những tin nhắn chưa được xác minh.

- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã khôi phục tài khoản hoặc thông tin thẻ ngân hàng cho trang web không đáng tin cậy. Không đăng nhập tài khoản mạng xã hội thông qua các trang được mở từ đường link lạ.

- Sử dụng mật khẩu mạnh, bật xác thực đa yếu tố, cập nhật hệ điều hành và phần mềm bảo mật; hạn chế cấp quyền truy cập nhạy cảm cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.

- Nếu đã nhập mật khẩu, cần đổi mật khẩu ngay từ thiết bị an toàn, thu hồi các phiên đăng nhập lạ và bật lại các biện pháp bảo mật. Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng hoặc phát sinh giao dịch đáng ngờ, cần liên hệ ngay với ngân hàng để đề nghị áp dụng biện pháp bảo vệ tài khoản. Trường hợp đã cài ứng dụng nghi chứa mã độc, cần ngừng sử dụng thiết bị để thực hiện giao dịch tài chính, kiểm tra và xử lý an toàn.

- Lưu giữ tin nhắn, đường link, ảnh chụp màn hình và chứng từ giao dịch liên quan; thông báo cho nền tảng để xử lý tài khoản nghi vấn và trình báo cơ quan Công an khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc bị chiếm đoạt tài sản.

Thủ đoạn giả danh gửi thiệp cưới qua mạng lợi dụng sự tin tưởng và tâm lý chủ quan của người dùng để thực hiện hành vi lừa đảo, đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tài sản. Mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động kiểm tra thông tin, bảo vệ tài khoản cá nhân và tuyên truyền cho người thân, bạn bè cùng nhận biết phương thức, thủ đoạn này.

Khuyến cáo: Không vội tin – Không nhấn đường link lạ – Không cung cấp thông tin bảo mật – Luôn xác minh trước khi thao tác trên không gian mạng, góp phần bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước các hành vi lừa đảo công nghệ cao.