Thời gian gần đây, trên không gian mạng xuất hiện thông tin phản ánh về một số ứng dụng có khả năng hỗ trợ người dùng thay đổi thông tin hiển thị của số điện thoại khi thực hiện cuộc gọi. Đáng chú ý, ứng dụng có tên "C... - I..Call" được cho là có thể tạo số điện thoại ảo, khiến số hiển thị trên màn hình của người nhận dễ gây nhầm lẫn với số thuê bao thật.

Qua nội dung phản ánh, người dùng có thể thử thiết lập một số thuê bao ảo dạng số đẹp, ví dụ như 036363636…, dù trên thực tế không sở hữu SIM mang số này. Khi thực hiện cuộc gọi đến thuê bao khác, số điện thoại hiển thị ở máy nhận có thể chỉ khác một phần nhỏ ở mã quốc gia, chẳng hạn thêm đầu +184, khiến nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người không chú ý quan sát, rất dễ nhầm tưởng đây là cuộc gọi từ số quen biết, số nội địa hoặc số chính thống.
Nguy hiểm hơn, trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh, các đối tượng xấu hoàn toàn có thể lợi dụng công cụ giả mạo số điện thoại kết hợp với công nghệ giả giọng nói để mạo danh người thân, bạn bè, cán bộ cơ quan nhà nước, nhân viên ngân hàng, công an, viện kiểm sát, tòa án, bưu điện, nhà mạng… nhằm tạo lòng tin, từ đó thực hiện các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo một số thông tin lan truyền, đối với một số nhà mạng nhất định, số giả mạo thậm chí có thể hiển thị gần giống số điện thoại thật, gây khó khăn cho người dân trong việc nhận biết. Đây là vấn đề hết sức đáng lo ngại, bởi nếu không được cảnh báo kịp thời, các ứng dụng ban đầu mang danh nghĩa “giải trí”, “đổi giọng”, “trêu đùa” hoàn toàn có thể bị biến tướng thành công cụ phục vụ hoạt động vi phạm pháp luật.
06 Nguyên tắc phòng chống
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo người dân:
1. Tuyệt đối không chủ quan, tin tưởng hoàn toàn vào số điện thoại hiển thị trên màn hình. Số gọi đến có thể đã bị chỉnh sửa, giả mạo hoặc ngụy trang dưới nhiều hình thức khác nhau.
2. Khi nhận được cuộc gọi có nội dung liên quan đến chuyển tiền, cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng, căn cước công dân, dữ liệu cá nhân, cần bình tĩnh xác minh lại bằng nhiều kênh khác, đặc biệt là gọi trực tiếp cho người thân, cơ quan, đơn vị qua số điện thoại chính thức.
3. Không làm theo yêu cầu qua điện thoại nếu đầu dây bên kia tạo áp lực tâm lý, đe dọa, thúc giục, thông báo “liên quan vụ án”, “nợ cước”, “trúng thưởng”, “tai nạn cấp cứu”, “khóa tài khoản”, “xác minh hồ sơ”, “cập nhật sinh trắc học”...
4. Người dân cần trao đổi, nhắc nhở ông bà, cha mẹ, người lớn tuổi trong gia đình nâng cao cảnh giác với thủ đoạn mạo danh bằng số điện thoại và giọng nói giả.
5. Không tải, cài đặt, sử dụng hoặc chia sẻ các ứng dụng có dấu hiệu hỗ trợ giả mạo số điện thoại, giả giọng nói, che giấu danh tính nếu chưa xác minh rõ nguồn gốc, mục đích và tính hợp pháp.
6. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, cần nhanh chóng lưu giữ bằng chứng như số điện thoại, bản ghi âm, nội dung cuộc gọi, tin nhắn liên quan và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn xử lý.
Mỗi người dân cần xác định rõ: Trong thời đại công nghệ số, không gian mạng vừa là môi trường kết nối, vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị lợi dụng để phạm tội. Việc nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào là biện pháp quan trọng để tự bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi./.