Dù các cơ quan chức năng liên tục siết chặt quản lý, tình trạng mua bán, cho thuê SIM rác và tài khoản ngân hàng vẫn diễn ra công khai trên không gian mạng. Hành vi này vô tình hoặc cố ý trở thành mắt xích quan trọng giúp tội phạm công nghệ cao ẩn danh, tẩu tán dòng tiền lừa đảo và trốn tránh sự truy vết của pháp luật. Hiện nay trên mạng xã hội đang nở rộ dịch vụ "thu mua" thông tin cá nhân, khảo sát trên các hội nhóm mạng xã hội, không khó để bắt gặp các bài đăng tuyển dụng với nội dung hấp dẫn như: "Tuyển người mở tài khoản ngân hàng nhận hoa hồng 200k - 500k/thẻ", hoặc "Thu mua SIM kèm tài khoản ngân hàng số lượng lớn".

Đối tượng mà những kẻ thu mua hướng tới chủ yếu là học sinh, sinh viên, người lao động có thu nhập thấp hoặc người dân ở vùng sâu vùng xa thiếu hiểu biết pháp luật.

* Thủ đoạn thường gặp:

Thủ đoạn của các đối tượng này ngày càng tinh vi, thay vì chỉ mua lại thông tin cũ, chúng sẵn sàng đầu tư thiết bị di động, phát tiền cho người dân đi đăng ký SIM chính chủ, sau đó yêu cầu mở tài khoản ngân hàng rồi thu mua trọn bộ bao gồm: SIM điện thoại, thẻ ATM và mật khẩu Internet Banking. Sau khi thu gom, các bộ tài khoản này sẽ được bán lại cho các tổ chức tội phạm mạng, tạo thành các "tài khoản ảo" phục vụ mục đích bất hợp pháp.

Lớp mặt nạ ẩn danh hoàn hảo của tội phạm, theo cơ quan Công an, SIM rác và tài khoản ngân hàng không chính chủ chính là "lá chắn" giúp tội phạm thực hiện trót lọt hai công đoạn nguy hiểm nhất:

Tiếp cận nạn nhân (Qua SIM rác): Kẻ xấu sử dụng SIM rác kích hoạt sẵn hoặc SIM mang tên người khác để gọi điện giả danh Công an, Viện kiểm sát, lừa đảo trúng thưởng hay ép làm nhiệm vụ online mà không sợ lộ danh tính thật.

Xóa dấu vết dòng tiền (Qua tài khoản mua/thuê): Khi nạn nhân chuyển tiền, dòng tiền lừa đảo sẽ lập tức được chia nhỏ, luân chuyển liên tục qua hàng chục tài khoản ngân hàng mua/thuê này (gọi là dòng tiền rác) trước khi được đổi thành tiền ảo hoặc chuyển ra nước ngoài. Việc này khiến cơ quan điều tra mất rất nhiều thời gian truy vết và phong tỏa tài khoản.

* Hậu quả pháp lý:

Nhiều người dân ngây thơ cho rằng việc bán hoặc cho thuê một tài khoản mang tên mình là vô hại vì "mình không trực tiếp đi lừa đảo". Tuy nhiên, thực tế pháp lý lại vô cùng nghiêm khắc:

- Bị xử phạt hành chính nặng: Theo quy định, hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản thanh toán với số lượng dưới 10 tài khoản có thể bị phạt từ 100 triệu đến 150 triệu đồng; từ 10 tài khoản trở lên bị phạt từ 150 triệu đến 200 triệu đồng. Đối với SIM rác, hành vi lưu thông SIM kích hoạt sẵn có thể bị xử phạt từ 30 triệu đến 40 triệu đồng.

- Nguy cơ ngồi tù: Nếu cơ quan chức năng chứng minh được chủ tài khoản biết rõ việc mua bán nhằm mục đích lừa đảo, đánh bạc hoặc rửa tiền mà vẫn thực hiện, người đó sẽ bị truy tố hình sự với vai trò đồng phạm, đối mặt với mức án lên đến 7 năm tù. Thực tế đã có nhiều nhóm thanh niên lĩnh án tù nghiêm khắc vì hành vi tiếp tay này.

- Hệ lụy lâu dài: Người vi phạm sẽ bị đưa vào danh sách cảnh báo rủi ro của hệ thống ngân hàng (Blacklist), bị từ chối mở tài khoản hoặc sử dụng dịch vụ tài chính trong tương lai, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín cá nhân.

Để chặn đứng "vòi bạch tuộc" này, Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành đã yêu cầu triển khai chiến dịch tổng rà soát tài khoản ngân hàng, đồng thời áp dụng bắt buộc xác thực sinh trắc học (quét khuôn mặt, vân tay đối chiếu với dữ liệu CCCD gắn chíp) khi mở tài khoản trực tuyến hoặc thực hiện giao dịch số tiền lớn.

Về phía người dân, lực lượng chức năng khuyến cáo: Tuyệt đối không mở hộ, cho thuê, cho mượn hay mua bán tài khoản ngân hàng, SIM điện thoại dưới bất kỳ hình thức nào. Gia đình và nhà trường cần tăng cường quản lý, giáo dục con em, tránh để các bạn học sinh, sinh viên sập bẫy các hội nhóm tuyển dụng "việc nhẹ lương cao" mà vô tình trở thành mắt xích của đường dây tội phạm.