1. Khi lượt xem trở thành cái bẫy pháp lý

Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, việc sản xuất video, livestream, xây dựng kênh YouTube, TikTok hay Facebook đã trở thành hoạt động quen thuộc đối với nhiều người. Không ít người xem đây là cơ hội để giải trí, thể hiện bản thân và tạo thu nhập. Tuy nhiên, bên cạnh những nội dung tích cực, vẫn xuất hiện tình trạng một số cá nhân cố tình dàn dựng cảnh đánh nhau, sử dụng hung khí, giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực hoặc xây dựng hình ảnh giang hồ nhằm thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng.

Đáng lo ngại, có người cho rằng chỉ cần ghi hình, đăng tải một video lên mạng xã hội thì đó đơn thuần là hoạt động sáng tạo nội dung; video được dàn dựng, không có người bị thương thật thì sẽ không vi phạm pháp luật. Đây là cách hiểu thiếu đầy đủ, có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Thực tế đã xuất hiện các vụ việc cơ quan Công an khởi tố những người bị cáo buộc tổ chức sản xuất, phát tán video có nội dung bạo lực nhằm thu hút lượt xem và kiếm tiền. Ngày 22/8/2026, Công an thành phố Hà Nội thông tin về việc khởi tố một nhóm đối tượng liên quan đến hoạt động sản xuất, đăng tải video bạo lực học đường và nội dung giang hồ mạng để câu lượt xem, thu lợi bất chính, vụ việc được điều tra về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông” quy định tại Điều 288 Bộ luật Hình sự. Đến đầu tháng 10/2026, Công an tỉnh Lào Cai cũng thông tin về việc khởi tố vụ án, khởi tố các bị can liên quan đến hoạt động tổ chức quay, ghi hình và đăng tải các video có nội dung đánh nhau, sử dụng hung khí, cờ bạc trên mạng xã hội.

Những vụ việc trên là lời cảnh báo rõ ràng: không gian mạng không phải là nơi đứng ngoài pháp luật; lượt xem, lượt chia sẻ hay doanh thu quảng cáo không thể trở thành lý do biện minh cho hành vi vi phạm.

2. Hiểu đúng pháp luật để không vô tình trở thành người vi phạm

Pháp luật Việt Nam bảo vệ quyền tự do ngôn luận, tự do sáng tạo và quyền tiếp cận thông tin của công dân. Tuy nhiên, các quyền này phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, không được xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, cũng như lợi ích công cộng. Đối với hành vi sản xuất, đăng tải hoặc phát tán nội dung bạo lực trên mạng, cần đặc biệt lưu ý một số quy định sau:

Thứ nhất, Điều 288 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung, quy định về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”. Tùy tính chất, mức độ và những điều kiện luật định, hành vi đưa thông tin trái pháp luật lên mạng, thu lợi bất chính hoặc gây ra những hậu quả được điều luật quy định có thể bị xử lý hình sự. Đây là một trong những căn cứ pháp lý được áp dụng trong các vụ việc sản xuất, phát tán video bạo lực đã được cơ quan Công an công bố. Không phải cứ đăng video có cảnh bạo lực là đương nhiên phạm tội theo Điều 288. Cơ quan có thẩm quyền phải xem xét đầy đủ nội dung, phương thức đăng tải, mục đích, hậu quả, các dấu hiệu cấu thành tội phạm và những điều kiện cụ thể của điều luật.

Thứ hai, tùy nội dung và hành vi cụ thể, người vi phạm còn có thể bị xem xét về những tội danh khác. Chẳng hạn, nếu có hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác thì có thể phát sinh vấn đề trách nhiệm pháp lý theo Điều 155 Bộ luật Hình sự; nếu nội dung được sản xuất, phổ biến thuộc loại văn hóa phẩm đồi trụy theo quy định pháp luật thì có thể phải xem xét Điều 326 Bộ luật Hình sự. Trường hợp việc quay video gắn với đánh người, gây thương tích, đe dọa hoặc gây rối trật tự công cộng, các hành vi thực tế cũng phải được đánh giá độc lập theo quy định tương ứng. Việc xác định tội danh nào phụ thuộc vào bản chất hành vi và các dấu hiệu pháp lý của từng tội phạm, không thể chỉ dựa vào tên gọi của video hoặc số lượt xem.

Thứ ba, hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự vẫn có thể bị xử lý theo quy định hành chính hoặc pháp luật có liên quan. Ngoài tiền phạt nếu đủ căn cứ áp dụng, người vi phạm còn có thể phải gỡ bỏ nội dung, khắc phục hậu quả hoặc thực hiện nghĩa vụ bồi thường khi có đủ điều kiện pháp luật quy định.

3. Để chủ động phòng ngừa vi phạm, cần nhận diện và tránh xa những hành vi sau đây:

Một là, cố tình dàn dựng, tổ chức đánh nhau hoặc sử dụng hung khí để quay video câu lượt xem. Không nên tạo ra những cảnh bạo lực, đe dọa, làm nhục người khác hoặc cổ súy việc giải quyết mâu thuẫn bằng vũ lực chỉ nhằm tăng tương tác, xây dựng hình ảnh cá nhân hay kiếm tiền từ quảng cáo. Ngay cả khi người tham gia đồng ý diễn xuất, việc dàn dựng cũng không mặc nhiên hợp pháp nếu nội dung, phương thức thực hiện hoặc những hành vi đi kèm vi phạm quy định pháp luật.

Hai là, không lấy cảnh bạo lực thật làm công cụ giải trí hoặc kinh doanh. Khi chứng kiến một vụ đánh nhau, xô xát hoặc hành vi có dấu hiệu phạm pháp, người dân nên ưu tiên bảo đảm an toàn, hỗ trợ người gặp nguy hiểm trong khả năng cho phép và thông báo cho cơ quan chức năng khi cần thiết. Không nên kích động, cổ vũ, dàn dựng thêm tình huống hoặc biến nỗi đau của người khác thành nội dung câu khách.

Ba là, không đăng tải, phát tán lại video vi phạm chỉ vì tò mò hoặc muốn tăng tương tác. Việc chia sẻ một video có sẵn không đồng nghĩa với việc người chia sẻ đương nhiên phạm tội. Tuy nhiên, nếu biết rõ nội dung vi phạm mà vẫn chủ động phát tán, quảng bá, khai thác để thu lợi hoặc tham gia vào hoạt động vi phạm thì hành vi đó có thể bị xem xét theo quy định pháp luật, tùy từng trường hợp cụ thể.

Bốn là, không xúc phạm, bôi nhọ hoặc công khai thông tin riêng tư của người xuất hiện trong video. Việc tự ý công bố hình ảnh, thông tin cá nhân, địa chỉ, số điện thoại hoặc sử dụng video để chế giễu, đe dọa, hạ thấp danh dự người khác có thể xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của họ, làm phát sinh trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Năm là, không tiếp tay cho các kênh chuyên sản xuất nội dung độc hại. Người dân cần tỉnh táo trước những lời mời gọi tham gia quay video bạo lực để nhận tiền, tăng lượt xem hoặc trở thành thành viên của các nhóm giang hồ mạng. Không giao tài khoản, mật khẩu, giấy tờ cá nhân hoặc hỗ trợ đăng tải nội dung vi phạm theo yêu cầu của người khác.