Lợi dụng nhu cầu làm hộ chiếu, thực hiện các thủ tục xuất nhập cảnh ngày càng tăng của người dân, các đối tượng lừa đảo đã sử dụng mạng xã hội, website giả mạo và thủ đoạn giả danh cán bộ Công an để tiếp cận, dụ dỗ người dân cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã xác thực OTP nhằm chiếm đoạt tài sản. Trước tình hình đó, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động nhận diện các phương thức, thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản của mình trên không gian mạng.

1. Cảnh giác với các thủ đoạn giả mạo ngày càng tinh vi

Hiện nay, việc thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông trực tuyến đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và đơn giản hóa quy trình thực hiện thủ tục hành chính. Tuy nhiên, lợi dụng nhu cầu này, các đối tượng xấu đã tạo lập nhiều tài khoản mạng xã hội, website, fanpage giả mạo cơ quan Công an hoặc quảng cáo dịch vụ làm hộ chiếu trực tuyến để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Một là, lập website, fanpage giả mạo dịch vụ làm hộ chiếu trực tuyến. Các đối tượng tạo trang Facebook, Zalo, website có tên gọi, hình ảnh, logo và giao diện tương tự cơ quan Công an hoặc Cổng dịch vụ công; đăng quảng cáo “làm hộ chiếu online nhanh chóng”, “hỗ trợ cấp hộ chiếu cấp tốc”, “làm hộ chiếu trọn gói”. Sau khi người dân liên hệ, chúng yêu cầu cung cấp ảnh căn cước, ảnh chân dung, thông tin cá nhân và chuyển trước tiền phí; sau đó chặn liên lạc hoặc tiếp tục yêu cầu các khoản tiền phát sinh.

Hai là, giả danh cán bộ Công an để hướng dẫn, hỗ trợ làm hộ chiếu trực tuyến. Các đối tượng gọi điện, nhắn tin, tự xưng là cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, thông báo hồ sơ bị thiếu, sai thông tin hoặc cần xác thực. Chúng yêu cầu kết bạn Zalo, truy cập đường link lạ, cung cấp thông tin hoặc làm theo hướng dẫn để “đồng bộ dữ liệu”, “xác minh danh tính”.

Ba là, gửi đường link giả mạo Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin. Đối tượng gửi tin nhắn SMS, Zalo, Messenger hoặc thư điện tử kèm đường link có tên miền gần giống trang chính thức. Website giả mạo yêu cầu đăng nhập, cung cấp thông tin căn cước, tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc mã OTP với lý do thanh toán lệ phí, xác nhận hồ sơ; từ đó tìm cách chiếm quyền kiểm soát tài khoản và chiếm đoạt tiền.

Bốn là, yêu cầu cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc chia sẻ màn hình điện thoại. Các đối tượng gửi đường link tải ứng dụng không rõ nguồn gốc, yêu cầu cấp quyền trợ năng, quyền điều khiển thiết bị hoặc chia sẻ màn hình. Những thao tác này có thể tạo điều kiện cho đối tượng theo dõi, thu thập dữ liệu và thực hiện giao dịch trái phép.

2. Nhận diện dấu hiệu của các đối tượng lừa đảo

Người dân cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu bất thường sau:

• Quảng cáo làm hộ chiếu giá rẻ, cấp tốc, cam kết có kết quả nhanh bất thường hoặc không cần thực hiện thủ tục theo quy định.
• Tài khoản tự xưng là cán bộ Công an nhưng liên hệ qua tài khoản mạng xã hội, số điện thoại cá nhân không rõ nguồn gốc.
• Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để thanh toán lệ phí hoặc các khoản phí không rõ ràng.
• Gửi đường link lạ, yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ hoặc tài khoản ngân hàng.
• Yêu cầu cài ứng dụng ngoài kho ứng dụng chính thức, bật quyền điều khiển thiết bị hoặc chia sẻ màn hình.
• Liên tục thúc giục thực hiện ngay với lý do hồ sơ sắp hết hạn, bị hủy, bị khóa hoặc sẽ phát sinh thêm chi phí.

Cần ghi nhớ: hình ảnh người mặc trang phục Công an, giấy tờ có đóng dấu, giao diện website chuyên nghiệp hay cuộc gọi video không phải là căn cứ đủ để xác thực người liên hệ thực sự là cán bộ cơ quan Công an.

3. Thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu qua các kênh chính thức

Công dân Việt Nam có thể thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông trong nước bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến theo quy định. Khi thực hiện trực tuyến, người dân nên truy cập trực tiếp các địa chỉ chính thức:

• Cổng Dịch vụ công Quốc gia: https://dichvucong.gov.vn/
• Cổng Dịch vụ công Bộ Công an: https://dichvucong.bocongan.gov.vn/

Người dân lựa chọn thủ tục phù hợp, đăng nhập bằng phương thức hệ thống hỗ trợ, kê khai thông tin, gửi hồ sơ và thực hiện thanh toán lệ phí theo hướng dẫn chính thức. Trường hợp thực hiện trực tiếp, có thể liên hệ cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh để được hướng dẫn.

Một số nguyên tắc cần ghi nhớ:

• Không thông qua cá nhân, tổ chức trung gian trên mạng xã hội khi không xác minh được tính hợp pháp.
• Không truy cập đường link lạ do người không rõ danh tính gửi đến.
• Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin đăng nhập ngân hàng cho bất kỳ ai.
• Không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ Công an.

Chỉ thanh toán lệ phí trên hệ thống chính thức và kiểm tra kỹ thông tin trước khi xác nhận.

4. Cần làm gì khi phát hiện hoặc đã bị lừa đảo

Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn hoặc đường link có dấu hiệu giả mạo cơ quan Công an, người dân cần bình tĩnh, không làm theo hướng dẫn, không cung cấp thông tin cá nhân và không thực hiện giao dịch chuyển tiền.

• Thứ nhất, liên hệ ngay với ngân hàng qua số điện thoại, ứng dụng hoặc kênh giao dịch chính thức để yêu cầu khóa tài khoản, thẻ hoặc tạm dừng giao dịch khi có nguy cơ bị chiếm đoạt.
• Thứ hai, thay đổi mật khẩu các tài khoản liên quan từ một thiết bị an toàn; gỡ bỏ ứng dụng đáng ngờ và kiểm tra an toàn thiết bị. Nếu thiết bị có dấu hiệu bị chiếm quyền điều khiển, ngừng dùng thiết bị đó để giao dịch tài chính.
• Thứ ba, lưu giữ bằng chứng như số điện thoại, tin nhắn, đường link, tài khoản mạng xã hội, thông tin tài khoản nhận tiền và chứng từ giao dịch.
• Thứ tư, nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, hướng dẫn và phối hợp xử lý. Không tiếp tục liên hệ hoặc chuyển thêm tiền cho đối tượng.

5. Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân – Góp phần xây dựng môi trường số an toàn

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh và an toàn thông tin. Thông tin trên hộ chiếu, căn cước, hình ảnh chân dung, số điện thoại và dữ liệu định danh là những thông tin quan trọng gắn liền với mỗi cá nhân. Nếu bị thu thập, khai thác hoặc sử dụng trái phép, các thông tin này có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Mỗi người dân cần hình thành thói quen kiểm tra, xác minh thông tin trước khi cung cấp dữ liệu cá nhân; không đăng tải công khai hình ảnh hộ chiếu, căn cước và giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội khi không cần thiết; thường xuyên cập nhật các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới để chủ động phòng ngừa.

Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo người dân khi có nhu cầu cấp, đổi hộ chiếu cần tìm hiểu kỹ quy trình, thực hiện thủ tục qua các kênh chính thức hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh để được hướng dẫn. Khi phát hiện tài khoản, website có dấu hiệu giả mạo cơ quan Công an hoặc dịch vụ làm hộ chiếu trực tuyến, cần chủ động cảnh báo cho người thân, bạn bè và thông báo cơ quan chức năng để kịp thời xác minh, xử lý.

Mỗi người dân nâng cao cảnh giác, mỗi thông tin cá nhân được bảo vệ và mỗi giao dịch được xác thực an toàn chính là một lá chắn góp phần phòng ngừa tội phạm trên không gian mạng. Hãy chủ động bảo vệ tài sản, dữ liệu cá nhân của mình; thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh đúng quy định, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, xã hội kỷ cương, văn minh.