Thời gian gần đây, thủ đoạn lừa đảo “bắt cóc online” tiếp tục diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài sản, tinh thần và sự an toàn của người bị hại, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người trẻ tuổi. Các đối tượng không trực tiếp bắt giữ nạn nhân mà sử dụng điện thoại, mạng xã hội và các ứng dụng gọi video để giả danh cơ quan chức năng, dựng lên những tình huống phạm pháp nghiêm trọng, từ đó thao túng tâm lý, buộc nạn nhân làm theo sự điều khiển từ xa.

1. Tính nguy hiểm của thủ đoạn

Điểm nguy hiểm của “bắt cóc online” là các đối tượng không cần tiếp xúc trực tiếp với nạn nhân nhưng vẫn có thể kiểm soát hành vi, sinh hoạt và các mối quan hệ của họ trong một khoảng thời gian dài. Nạn nhân thường bị đe dọa, gây áp lực tâm lý, khiến bản thân tin rằng đang liên quan đến một vụ án hình sự và có nguy cơ bị bắt giữ nếu không chấp hành yêu cầu.

Đáng chú ý, đối tượng thường nhắm vào người trẻ, nhất là học sinh, sinh viên sống xa gia đình, chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý tình huống và dễ hoảng sợ khi bị đe dọa liên quan đến pháp luật. Khi bị thao túng, nạn nhân có thể tự ý rời khỏi nơi ở, đến khách sạn hoặc địa điểm vắng người, cắt đứt liên lạc với gia đình, thậm chí sử dụng tiền tiết kiệm, vay mượn hoặc lấy tài sản của người thân để chuyển cho các đối tượng.

Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, thủ đoạn này còn tiềm ẩn nguy cơ khiến nạn nhân gặp nguy hiểm ngoài đời thực do tự cô lập, mất liên lạc với gia đình và không được hỗ trợ kịp thời.

2. Nhận biết thủ đoạn

- Bước 1 – Giả danh cơ quan chức năng: Gọi điện, nhắn tin tự xưng là Công an, Viện kiểm sát, thông báo nạn nhân liên quan đến các vụ án hình sự như rửa tiền, ma túy, lừa đảo.

- Bước 2 – Đe dọa, thao túng tâm lý: Sử dụng giấy tờ giả, hình ảnh, video và thông tin cá nhân để khiến nạn nhân tin rằng mình đang bị điều tra, theo dõi hoặc có nguy cơ bị bắt giữ.

- Bước 3 – Cô lập nạn nhân: Yêu cầu giữ bí mật, cắt liên lạc với gia đình, tự di chuyển đến khách sạn hoặc nơi vắng người; đồng thời giám sát qua Zoom, Zalo, Telegram hoặc ứng dụng gọi video.

- Bước 4 – Chiếm đoạt tài sản: Ép nạn nhân cung cấp thông tin ngân hàng, chuyển tiền để chứng minh vô tội hoặc lấy tiền, vàng của gia đình chuyển cho đối tượng.

- Bước 5 – Dàn dựng bắt cóc: Sử dụng hình ảnh, video nạn nhân trong tình trạng bị kiểm soát gửi cho gia đình, yêu cầu chuyển tiền chuộc nhằm tiếp tục chiếm đoạt tài sản.

Dấu hiệu cảnh giác: Người lạ yêu cầu giữ bí mật, tự đến khách sạn, cắt liên lạc với gia đình, bật camera liên tục, chia sẻ vị trí hoặc chuyển tiền để chứng minh vô tội.

3. Biện pháp phòng tránh

- Cảnh giác với các cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng, yêu cầu chuyển tiền, cung cấp OTP, mật khẩu hoặc cài đặt ứng dụng lạ. Cơ quan Công an không yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để phục vụ điều tra.

- Không làm theo yêu cầu giữ bí mật, tự cách ly hoặc di chuyển đến nơi vắng người. Khi nhận cuộc gọi đe dọa, cần bình tĩnh ngắt liên lạc và chủ động xác minh với cơ quan chức năng.

- Không cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng và mã xác thực cho người lạ.

- Gia đình cần quan tâm, thường xuyên giữ liên lạc với con em, nhất là học sinh, sinh viên học xa nhà; hướng dẫn nhận biết thủ đoạn giả danh, đe dọa và thao túng tâm lý.

- Kịp thời xác minh khi người thân có biểu hiện bất thường như mất liên lạc, tự ý rời khỏi nơi ở hoặc yêu cầu chuyển tiền đáng ngờ; đồng thời thông báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất.

Trường hợp đã chuyển tiền, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng đề nghị hỗ trợ ngăn chặn giao dịch và trình báo cơ quan Công an để được xử lý.

“Bắt cóc online” là thủ đoạn lừa đảo nguy hiểm, lợi dụng nỗi sợ hãi và sự thiếu hiểu biết về pháp luật để biến chính nạn nhân thành người tự thực hiện các hành vi phục vụ mục đích phạm tội của đối tượng. Mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, bình tĩnh xác minh thông tin và tuyệt đối không để người lạ điều khiển hành vi thông qua điện thoại, mạng xã hội.