Thời gian gần đây, trào lưu sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để biến ảnh chân dung thành hình ảnh mang phong cách thập niên 1980 đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dùng mạng xã hội. Bên cạnh tính giải trí, trào lưu này cũng tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, đặc biệt là dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt, nếu người dùng thiếu thận trọng khi cung cấp hình ảnh cho các ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Nhiều ứng dụng yêu cầu người dùng tải lên từ 5 - 10 ảnh chân dung rõ nét để tạo hình ảnh theo yêu cầu. Trong quá trình sử dụng, dữ liệu khuôn mặt có thể được lưu trữ, xử lý trên hệ thống của bên thứ ba. Nếu đơn vị cung cấp thiếu biện pháp bảo vệ hoặc sử dụng dữ liệu không đúng cam kết, thông tin cá nhân của người dùng có nguy cơ bị khai thác, chia sẻ hoặc sử dụng trái phép.

Đáng chú ý, hình ảnh khuôn mặt và giọng nói có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi mạo danh, làm giả danh tính, tìm cách vượt qua các bước xác thực điện tử hoặc tạo video, giọng nói giả mạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (deepfake). Những sản phẩm giả mạo này có thể được sử dụng để phát tán thông tin sai sự thật, quảng cáo gian dối, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tạo các cuộc gọi giả danh người thân, đồng nghiệp, cán bộ cơ quan nhà nước nhằm yêu cầu chuyển tiền.

Thực tế cho thấy, sự phát triển của công nghệ giả mạo ngày càng khiến việc phân biệt hình ảnh, âm thanh thật và giả trở nên khó khăn. Vì vậy, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ mà còn đòi hỏi mỗi người dân phải nâng cao ý thức tự phòng ngừa khi tham gia môi trường mạng.

Để chủ động phòng ngừa nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, Công an xã Vạn Hưng khuyến cáo người dân thực hiện tốt một số nội dung sau:

Thứ nhất, thận trọng khi sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Chỉ sử dụng ứng dụng có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên nhà cung cấp uy tín; đọc kỹ điều khoản về thu thập, lưu trữ, xử lý và chia sẻ dữ liệu trước khi sử dụng. Không tùy tiện tải lên hình ảnh căn cước công dân, giấy phép lái xe, thẻ ngân hàng hoặc giấy tờ chứa thông tin cá nhân nhạy cảm.

Thứ hai, chủ động bảo vệ hình ảnh và thông tin cá nhân. Hạn chế công khai quá nhiều hình ảnh, video có khuôn mặt và giọng nói rõ nét khi không cần thiết. Sử dụng mật khẩu mạnh, không dùng chung mật khẩu giữa các tài khoản và kích hoạt xác thực hai yếu tố khi có thể. Nếu đã sử dụng ứng dụng đáng ngờ, người dùng nên kiểm tra quyền truy cập, thu hồi các liên kết không cần thiết, yêu cầu xóa dữ liệu theo cơ chế của nhà cung cấp nếu có và gỡ bỏ ứng dụng khi không còn tin cậy.

Thứ ba, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo bằng công nghệ giả mạo. Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn thoại hoặc video yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, người dân cần bình tĩnh kiểm tra, chủ động gọi lại số điện thoại quen thuộc hoặc xác minh trực tiếp với người liên quan. Không vội tin tưởng chỉ vì hình ảnh, giọng nói giống người thân hay người quen; đồng thời kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức trước khi thực hiện giao dịch hoặc chia sẻ nội dung.

Thứ tư, kịp thời trình báo khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Khi phát hiện hình ảnh, giọng nói bị sử dụng trái phép, tài khoản bị mạo danh hoặc có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần lưu giữ bằng chứng liên quan, thông báo cho nền tảng cung cấp dịch vụ và trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân là bảo vệ chính mình, gia đình và cộng đồng. Công an xã Vạn Hưng đề nghị mỗi người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, sử dụng công nghệ có trách nhiệm, không chạy theo trào lưu trên mạng xã hội mà bỏ qua những nguy cơ về an toàn thông tin. Mỗi hành động thận trọng hôm nay sẽ góp phần hạn chế nguy cơ bị lợi dụng, lừa đảo và giữ gìn an ninh, trật tự trên không gian mạng.