Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Công an xã Vạn Hưng ghi nhận phương thức hoạt động của các đối tượng thường bắt đầu bằng việc đăng tải đường dẫn có nội dung hấp dẫn như “tài liệu học tập miễn phí”, “đề thi mới nhất”, “đề cương ôn tập” trên các hội, nhóm học tập. Khi người dùng truy cập, trang web giả mạo được thiết kế với giao diện tương tự Facebook, yêu cầu nhập tên đăng nhập, mật khẩu và mã xác thực một lần để tải tài liệu. Sau khi thu thập được thông tin, các đối tượng sử dụng dữ liệu này để đăng nhập trái phép, chiếm quyền kiểm soát tài khoản, mạo danh nạn nhân nhắn tin vay tiền người thân, bạn bè; đồng thời âm thầm thu thập hình ảnh, tin nhắn và thông tin cá nhân.

Đáng lo ngại, dữ liệu đánh cắp có thể bị lưu trữ và sử dụng vào thời điểm khác. Các đối tượng có thể cắt ghép hình ảnh, tạo nội dung nhạy cảm giả mạo rồi đe dọa gửi cho gia đình, nhà trường, bạn bè nhằm gây áp lực tâm lý, buộc nạn nhân chuyển tiền để đổi lấy việc không phát tán. Thủ đoạn này đặc biệt nguy hiểm đối với học sinh, sinh viên – những người có thể thiếu kinh nghiệm nhận diện lừa đảo và dễ bị tác động bởi tâm lý sợ hãi, xấu hổ.
 

Trước tình hình trên, Cơ quan Công an khuyến cáo Nhân dân, nhất là học sinh, sinh viên, cần nâng cao cảnh giác khi tìm kiếm và chia sẻ tài liệu trên mạng. Tuyệt đối không truy cập đường dẫn không rõ nguồn gốc; không cung cấp mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin cá nhân trên các trang web trung gian. Chỉ đăng nhập tài khoản thông qua ứng dụng và trang truy cập chính thức; chủ động bật xác thực hai lớp, thường xuyên kiểm tra lịch sử đăng nhập, thiết bị truy cập và thay đổi mật khẩu khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Trường hợp tài khoản có dấu hiệu bị chiếm quyền kiểm soát, cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp khôi phục, bảo mật tài khoản và cảnh báo người thân, bạn bè không chuyển tiền theo những tin nhắn bất thường. Nếu bị đe dọa phát tán hình ảnh cá nhân, nạn nhân cần giữ bình tĩnh, tuyệt đối không chuyển tiền hoặc làm theo yêu cầu của đối tượng; đồng thời lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, đường dẫn và các thông tin liên quan để trình báo cơ quan Công an gần nhất.

Mỗi người dân cần chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân, trang bị kỹ năng nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm hướng dẫn học sinh, sinh viên sử dụng mạng xã hội an toàn, kịp thời hỗ trợ khi các em gặp sự cố. Không vì ham tài liệu miễn phí mà đánh đổi sự an toàn của tài khoản và thông tin cá nhân; chủ động cảnh giác chính là cách thiết thực để bảo vệ bản thân trước tội phạm mạng.