Những vụ hỏa hoạn thời gian qua không chỉ gây thiệt hại nặng nề về tài sản mà còn cướp đi sinh mạng của nhiều người vô tội. Đằng sau những bi kịch đó thường bắt nguồn từ sự chủ quan của một bộ phận người dân. Các mô hình như Nhà trọ, Căn hộ cho thuê, Nhà ở gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh vốn là những không gian đặc thù, đây là nơi tập trung đông người hoặc chứa lượng lớn hàng hóa, vật tư; diện tích thường chật hẹp; các thiết bị điện được sử dụng dày đặc. Tầng trệt hoặc lối đi thường là nơi nhồi nhét hàng chục chiếc xe máy, xe điện kèm theo bình ắc quy hoặc lưu trữ hàng hóa dễ cháy. Chỉ cần một tia lửa nhỏ, một sơ suất tưởng chừng vô hại cũng có thể biến cả tòa nhà thành một biển lửa chỉ trong vài phút.

1. NHẬN DIỆN NHỮNG NGUYÊN NHÂN GÂY CHÁY, NỔ

Để phòng tránh hậu quả do cháy nổ gây ra, trước hết chúng ta phải nhìn nhận thẳng thắn những mối nguy cơ hiện hữu ngay trong không gian sống và kinh doanh hằng ngày tại các mô hình Nhà trọ, Căn hộ cho thuê, Nhà ở gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh:

· Hệ thống điện quá tải và xuống cấp: Sử dụng đồng thời nhiều thiết bị có công suất lớn (điều hòa, máy móc sản xuất, thiết bị kinh doanh, bếp điện, bình nóng lạnh...) trên cùng một hệ thống điện; dây dẫn điện cũ kỹ, bong tróc vỏ cách điện hoặc tự ý câu mắc chằng chịt, cẩu thả.

· Nguy cơ từ việc sạc xe điện và thiết bị: Thói quen cắm sạc xe điện, xe đạp điện qua đêm, sạc trong không gian kín hoặc gần khu vực chứa hàng hóa, vật liệu dễ cháy… là những nguy cơ cực kỳ nguy hiểm.

· Sự bất cẩn trong đun nấu, sản xuất và sinh hoạt: Đặt bếp nấu, nguồn nhiệt, khu vực hàn xì hoặc máy móc sinh nhiệt gần rèm cửa, giấy tờ, bao bì, quần áo hoặc các vật liệu dễ bắt lửa khác; thói quen hút thuốc, thắp hương không cẩn trọng tại khu vực kinh doanh.

· Hàng hóa che chắn lối thoát nạn: Tận dụng hành lang, cầu thang chung, cửa ra vào, khu vực kinh doanh làm nơi để xe, chất đống hàng hóa cồng kềnh, khiến không gian thoát nạn bị cản trở khi có sự cố.

2. GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA

An toàn cháy nổ không phụ thuộc vào may rủi, mà nằm trong chính những hành động nhỏ nhặt mỗi ngày tại các mô hình Nhà trọ, Căn hộ cho thuê, Nhà ở gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh:

· Kiểm tra thường xuyên: Tạo thói quen kiểm tra các thiết bị điện, nguồn nhiệt, máy móc sản xuất trước khi ra khỏi phòng, đóng cửa hàng hoặc đi ngủ; ngắt hẳn nguồn điện các thiết bị không cần thiết.

· Nói "không" với thiết bị kém chất lượng: Đầu tư dây dẫn, ổ cắm đạt chuẩn công nghiệp hoặc gia dụng an toàn, kiên quyết thay thế các thiết bị điện đã cũ hỏng, chập chờn.

· Giữ các lối đi thoát nạn luôn thông thoáng: Hành lang, cầu thang, khu vực chứa hàng hóa và cửa thoát hiểm phải luôn sạch sẽ, thông thoáng tuyệt đối, không để bất kỳ vật dụng hay hàng hóa nào cản trở đường, lối đi thoát nạn khi khói, lửa bất ngờ ập đến.

3. NGUYÊN TẮC SINH TỒN KHI CHÁY, NỔ XẢY RA

Khi không may sự cố cháy, nổ xảy ra tại Nhà trọ, Căn hộ cho thuê, Nhà ở gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh. Hãy ghi nhớ và thực hiện nghiêm ngặt các bước sau:

· Nhận diện lối thoát nạn: Ngay khi dọn đến hoặc bắt đầu kinh doanh tại một nơi ở mới, hãy quan sát kỹ vị trí cửa chính, cầu thang bộ, lối thoát hiểm dự phòng và vị trí đặt thiết bị chữa cháy.

· Báo động khẩn cấp: Hô hoán thật to, đánh kẻng hoặc kích hoạt hệ thống báo cháy để cảnh báo cho tất cả mọi người cùng biết để nhanh chóng sơ tán.

· Xử lý đám cháy ban đầu: Chỉ sử dụng bình chữa cháy xách tay hoặc các phương tiện chữa cháy tại chỗ khi đám cháy còn rất nhỏ, phạm vi hẹp, có sẵn lối thoát an toàn sau lưng và bạn đã được huấn luyện cách sử dụng.

· Tuyệt đối không giữ của: Khi khói độc đã lan rộng hoặc ngọn lửa đã lớn, hãy đừng quan tâm đến tài sản và hàng hóa, mà nên tập trung bảo toàn tính mạng. Cố quay lại lấy đồ hay trốn vào nhà vệ sinh (nơi không có đường thoát khí) là con đường ngắn nhất dẫn đến ngạt khói và tử vong.

· Kỹ năng di chuyển qua khu vực có khói, khí độc: Dùng khăn ướt bịt mũi, miệng và hạ thấp người, cúi sát mặt đất (hoặc bò) để tránh hít phải khí độc do khói thường bay lên cao.

4. TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ CƠ SỞ VÀ NGƯỜI SỬ DỤNG

· Đối với chủ cơ sở (chủ nhà trọ, chủ căn hộ cho thuê, chủ hộ kinh doanh): Cần có trách nhiệm pháp lý và đạo đức cao nhất trong việc lắp đặt hệ thống điện an toàn, phân tách khu vực sản xuất/kinh doanh với khu vực sinh sống, trang bị đầy đủ bình chữa cháy, thiết bị báo khói, thiết lập lối

thoát nạn thứ hai (nhà dạng chuồng, lồng có cửa thoát hiểm, thang dây...), đồng thời phổ biến nội quy rõ ràng cho người lao động và khách thuê.

· Đối với người thuê trọ, cư dân và nhân viên: Ý thức tự giác chính là chiếc khiên bảo vệ bản thân và cộng đồng. Không ích kỷ đặt hàng hóa, đồ đạc cản trở lối đi chung, không sử dụng điện bất cẩn và luôn nhắc nhở nhau tuân thủ tuyệt đối quy định PCCC và CNCH.

Đừng đợi đến khi thảm họa xảy ra mới bắt đầu hối hận vì sự chủ quan của mình. An toàn tại các khu vực Nhà trọ, Căn hộ cho thuê, Nhà ở gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh bắt đầu từ một ổ điện được kiểm tra kỹ lưỡng, một lối đi luôn thông thoáng, một kho hàng sắp xếp ngăn nắp và trang bị các kỹ năng cần thiết để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản khiu có sự cố cháy, nổ xảy ra.

Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an tỉnh