Ngày 29/6/2024, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 42/2024/QH15 về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025. Luật ban hành đã hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; đồng thời tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý, góp phần giữ vững an ninh, quốc gia, trật tự an toàn xã hội và trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Luật được xây dựng trên cơ sở quán triệt quan điểm chỉ đạo của Đảng về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, phù hợp với thông lệ quốc tế và những cam kết của Việt Nam với các nước, các tổ chức quốc tế;

          Qua hơn 01 năm triển khai thực hiện đã phát huy hiệu quả rất tích cực, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý nhà nước và phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm liên quan đến VK-VLN-CCHT trên cả nước. Tại tỉnh Khánh Hòa, 11 tháng đầu năm 2026, Công an tỉnh đã tổ chức được 3207 lượt tuyên truyền VK-VLN-CCHT và pháo, với số lượng người tham gia là 143242 người; vận động nhân dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, cụ thể là: 54 khẩu súng các loại (gồm các loại: súng quân dụng, súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi, súng khác có tính năng, tác dụng tương tự súng quân dụng; súng thể thao, súng săn), 1298 viên đạn các loại, 05 lựu đạn, bom, mìn, đầu đạn, 18 công cụ hỗ trợ, 393 vũ khí thô sơ;  04 linh kiện để lắp ráp vũ khí, công cụ hỗ trợ.

          Tuy nhiên, thực tiễn triển khai thi hành cho thấy, một số quy định của Luật Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, một số quy định của Luật không còn phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và thực tiễn quản lý nhà nước trong tình hình mới, cụ thể như sau:

          + Về thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ: Theo quy định của Luật hiện hành thì thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an do cơ quan cấp giấy phép thực hiện thu hồi, bao gồm cả Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an cấp tỉnh. Tuy nhiên, thực tế hiện nay nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp giấy phép nhưng có trụ sở ở xa, nhiều địa phương khác nhau nên khi tiến hành giao nộp sẽ phát sinh chi phí vận chuyển, đi lại, bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển và phải thực hiện cấp giấy phép vận chuyển cho số vũ khí, công cụ hỗ trợ để giao nộp. Do đó, để giảm thủ tục, thời gian đi lại, chi phí tuân thủ pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thì cần thiết phân cấp thẩm quyền toàn bộ hoạt động thu hồi cho Công an cấp tỉnh, trực tiếp là Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thực hiện.

          + Về thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính: Khoản 1 Điều 20, khoản 1 Điều 25, khoản 1 Điều 53 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ quy định còn rườm rà với nhiều loại văn bản, giấy tờ khác nhau, gây lãng phí cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Vì vậy, cần thiết sửa đổi theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thành phần hồ sơ trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số.

          +  Về thời gian giải quyết thủ tục hành chính: Khoản 5 Điều 45 Luật quy định thời hạn cấp giấy phép kinh doanh tiền chất thuốc nổ và khoản 3 Điều 46 Luật quy định thời hạn cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ còn tương đối dài, chưa đáp ứng yêu cầu tiếp tục cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính theo chủ trương của Chính phủ. Đồng thời, quy định tại điểm b khoản 3 Điều 41 và điểm c khoản 3 Điều 47 Luật mới chỉ quy định việc nộp hồ sơ thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, chưa thống nhất với các quy định khác của Luật về việc tiếp nhận hồ sơ qua Ứng dụng định danh quốc gia. Do đó, cần thiết phải sửa đổi theo hướng rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời bổ sung hình thức nộp hồ sơ qua Ứng dụng định danh quốc gia để bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong quá trình tổ chức thực hiện.

          + Về kinh doanh công cụ hỗ trợ là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Theo quy định hiện hành thì tổ chức, doanh nghiệp phải được cấp đồng thời Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự và Giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ; cả hai loại giấy tờ này đều do Bộ Công an cấp. Trên thực tế, hai thủ tục này có nội dung quản lý tương đồng, dẫn đến phát sinh thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ không cần thiết đối với doanh nghiệp. Vì vậy, để tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh, trật tự thì cần thiết tiếp tục nghiên cứu để bãi bỏ thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ, chỉ thực hiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự; đồng thời sửa đổi, bổ sung khoản 2, khoản 4 Điều 9 và điểm đ khoản 2 Điều 49 của Luật để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

          Từ những quy định còn bất cập nêu trên cho thấy, việc sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ là cần thiết góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân, giảm thời gian, chi phí đi lại và chi phí tuân thủ pháp luật. Cắt giảm, đơn giản hóa thành phần hồ sơ, điều kiện đầu tư kinh doanh và thời gian giải quyết thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm thống nhất trong việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia và Ứng dụng định danh quốc gia, giảm sử dụng hồ sơ giấy và nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quản lý chặt chẽ đối với vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ và công cụ hỗ trợ, đồng thời khắc phục các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành Luật./.