Nhằm tiếp tục hiện đại hóa lực lượng Cảnh sát giao thông và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, Bộ Công an đang tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống giám sát và Trung tâm chỉ huy giao thông. Điểm nhấn trọng tâm của lần sửa đổi này là việc ứng dụng toàn diện trí tuệ nhân tạo (AI), minh bạch hóa công tác xử lý vi phạm, kiến tạo môi trường giao thông an toàn, hiện đại.
Trong những năm qua, hệ thống giám sát bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã phát huy hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, dự thảo Quy chuẩn mới yêu cầu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức giám sát thủ công sang nền tảng Giao thông thông minh (ITS). Theo đó, hệ thống sẽ được thiết lập theo mô hình xử lý dữ liệu phân tán, tích hợp "cụm máy chủ vùng" và "thiết bị trung gian (Edge AI)". Việc tự động phân tích, xử lý dữ liệu ngay tại hiện trường trước khi truyền về trung tâm không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống lõi mà còn nâng cao tốc độ, độ chính xác trong việc phát hiện và ghi nhận vi phạm.
Đáng chú ý, dự thảo đặt ra những tiêu chuẩn kỹ thuật rất khắt khe đối với năng lực của hệ thống giám sát. Các thiết bị camera bắt buộc phải tích hợp AI toàn diện, bảo đảm khả năng nhận diện biển số đạt tỷ lệ trên 93% vào ban ngày, đồng thời có khả năng tự động phân tích hành vi vi phạm và tìm kiếm thông minh theo đặc điểm, màu sắc, loại phương tiện. Cùng với đó, để khắc phục tình trạng đầu tư manh mún, thiếu đồng bộ giữa các địa phương, Quy chuẩn yêu cầu áp dụng thống nhất các chuẩn kết nối chia sẻ dữ liệu vi phạm (API, ONVIF, Metadata AI). Các thiết bị trước khi đưa vào sử dụng phải được kiểm định chất lượng và công bố hợp quy chặt chẽ.
Song song với việc nâng cao năng lực công nghệ, vấn đề an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cũng được cơ quan soạn thảo đặc biệt chú trọng. Cụ thể, dữ liệu camera thông thường phải được lưu trữ tối thiểu 60 ngày; riêng dữ liệu vi phạm phục vụ công tác điều tra, truy vết và xử lý "phạt nguội" phải lưu trữ tới 03 năm. Mọi hệ thống đều phải tuân thủ nghiêm ngặt Quy định an ninh mạng của Bộ Công an. Những bước chuẩn hóa này sẽ hạn chế tối đa sự can thiệp của con người, tăng tính minh bạch, tính răn đe, đồng thời ngăn chặn triệt để rủi ro rò rỉ dữ liệu cá nhân hay các cuộc tấn công mạng.
Không chỉ dừng lại ở hệ thống giám sát ngoài hiện trường, dự thảo cũng mang đến những thay đổi căn bản đối với hệ thống "đầu não" là các Trung tâm chỉ huy giao thông. Quy chuẩn mới đã chuyển từ việc liệt kê thiết bị đơn thuần sang thiết kế theo khối chức năng hiện đại, bảo đảm đồng bộ với kiến trúc hệ thống theo Đề án 456 của Chính phủ và Đề án 8668 của Bộ Công an. Thông qua việc ứng dụng Dữ liệu lớn (Big Data) và các công nghệ tiên tiến, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ nâng cao được năng lực chỉ huy, điều hành theo thời gian thực, chủ động dự báo tình hình để giải quyết kịp thời các điểm ùn tắc và sự cố tai nạn. Hơn nữa, việc luật hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để chính quyền các địa phương chủ động lập dự toán đầu tư, góp phần thúc đẩy nền công nghiệp công nghệ thông tin và công nghiệp an ninh trong nước.
Đặc biệt, quán triệt sâu sắc quan điểm "lấy người dân làm trung tâm", Quy chuẩn lần đầu tiên đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với Khu vực dịch vụ công và tiếp công dân tại Trung tâm chỉ huy. Các quy định về hạ tầng tại khu vực này được chuẩn hóa nhằm tạo điều kiện thuận lợi, văn minh, lịch sự nhất cho các tổ chức, cá nhân khi đến giải quyết thủ tục hành chính như đăng ký phương tiện, đổi Giấy phép lái xe, đấu giá biển số hay nộp phạt vi phạm.
Hiện nay, dự thảo Thông tư được đăng tải công khai trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi. Việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới này sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc để lực lượng Công an toàn quốc nói chung và Công an tỉnh nhà nói riêng triển khai đồng bộ các giải pháp khoa học công nghệ. Đây là tiền đề quan trọng góp phần xây dựng lực lượng Cảnh sát giao thông thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.
Xem chi tiết Hồ sơ Dự thảo đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an tại đây