Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Nghị định số 249/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định về thi hành việc trục xuất, tổ chức quản lý và các chế độ đối với người lưu trú tại cơ sở lưu trú trong thời gian chờ xuất cảnh chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định số 65/2020/NĐ-CP ngày 10/6/2020 của Chính phủ quy định về tổ chức quản lý và các chế độ đối với người lưu trú tại cơ sở lưu trú trong thời gian chờ xuất cảnh. Đáng chú ý, Nghị định mới hoàn thiện toàn diện khung pháp lý về chế độ sinh hoạt cho người lưu trú - từ định lượng ăn uống, tiêu chuẩn diện tích chỗ ở (tối thiểu 03m² - 04m²/người), chăm sóc y tế, đến quyền liên lạc và thăm gặp thân nhân; đồng thời quy định chặt chẽ trách nhiệm, nghĩa vụ chấp hành nội quy cơ sở lưu trú nhằm bảo đảm an ninh, trật tự và thể sâu sắc tính nhân văn, bảo đảm quyền con người.

          Một trong những điểm mới của Nghị định số 249/2026/NĐ-CP là việc bổ sung diện đối tượng áp dụng; bên cạnh các nhóm đối tượng trước đây gồm người chấp hành án phạt trục xuất, người bị xử phạt vi phạm hành chính là trục xuất hay người nước ngoài đã chấp hành xong án phạt tù chờ làm thủ tục xuất cảnh, Nghị định đã bổ sung người có quyết định giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ vào diện quản lý tại cơ sở lưu trú nhằm tạo hành lang pháp lý vững chắc để lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ, phù hợp với luật pháp quốc tế. Song song với việc bổ sung diện đối tượng, công tác tổ chức quản lý người lưu trú cũng được đổi mới trên tinh thần văn minh, tôn trọng tuyệt đối quyền con người và bảo vệ các quyền lợi về giới tính cũng như sức khỏe của người lưu trú. Nghị định mới cho phép người lưu trú là người đồng tính, người chuyển đổi giới tính hoặc người chưa xác định rõ giới tính có thể được bố trí ở buồng riêng. Đối với những trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A, một số bệnh truyền nhiễm nhóm B hoặc người mắc bệnh tâm thần, bệnh khác làm mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, cơ sở lưu trú bắt buộc phải bố trí phòng cách ly riêng để vừa điều trị phù hợp, vừa ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm hay gây mất an toàn cho những người xung quanh. Đặc biệt, các chế độ dành cho người lưu trú đã được hoàn thiện và mở rộng với nhiều chính sách ưu đãi thiết thực giúp bảo đảm điều kiện sinh hoạt thể chất và đời sống tinh thần.

Trước tình hình phát triển của đất nước và yêu cầu cải cách tư pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật, Bộ Công an đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 249/2026/NĐ-CP là minh chứng rõ nét chủ trương của Đảng về hoàn thiện chính sách pháp luật, mang tính nhân đạo sâu sắc của Nhà nước Việt Nam; góp phần củng cố khối đại đoàn kết, nâng cao uy tín, vị thế quốc tế và lan tỏa mạnh mẽ giá trị của một nước Việt Nam hòa bình, hữu nghị, là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế./.​