Trong hành trình chiến đấu, bảo vệ và dựng xây quê hương, lực lượng Công an Khánh Hòa luôn khắc ghi một bài học xuyên suốt: lấy Dân làm gốc. Trên mảnh đất Đông Khánh Sơn – nơi từng là căn cứ lòng Dân trong khói lửa chiến tranh – truyền thống ấy một lần nữa được tiếp nối khi Điểm sinh hoạt chính trị truyền thống Công an Khánh Hòa chính thức khánh thành, trở thành “địa chỉ đỏ” nhắc nhớ về những năm tháng bám đất, bám Dân, bám cơ sở đầy gian lao nhưng vô cùng vẻ vang và đầy tự hào.

Hơn tám thập niên đi cùng lịch sử dân tộc, từ những ngày đầu cách mạng cho đến hành trình dựng xây và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, lực lượng Công an Khánh Hòa đã lặng thầm ghi dấu những đóng góp đặc biệt quan trọng trong các cuộc kháng chiến cũng như trong sự nghiệp phát triển đất nước.Tháng Tám năm 1945, giữa bộn bề của buổi đầu giành chính quyền, lực lượng Công an Khánh Hòa ra đời từ lực lượng vệ binh đoàn chỉ với vài chục cán bộ. Từ điểm khởi đầu ấy, qua những năm tháng kháng chiến đầy gian khổ và hy sinh, đối mặt với những thử thách cam go nhất của lịch sử, lực lượng Công an Khánh Hòa đã không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, hun đúc nên truyền thống anh hùng, vẻ vang. Nhìn lại chặng đường đó, một trong những bài học có một giá trị xuyên suốt luôn được gìn giữ và hun đúc: đó là quan điểm “lấy dân làm gốc”. Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh – “Công an nhân dân Việt Nam là Công an của Nhân dân, từ Nhân dân mà ra, vì Nhân dân mà phục vụ” – không chỉ là phương châm hành động, mà còn là điểm tựa tinh thần trong suốt hai cuộc kháng chiến và còn nguyên giá trị cho đến mãi bây giờ.

Có những thời điểm, phong trào cách mạng ở Khánh Hòa đứng trước muôn vàn khó khăn. Chính nhờ bám dân, dựa vào dân, được nhân dân đùm bọc, chở che, nuôi giấu và bảo vệ, những cán bộ công an năm xưa đã vững vàng vượt qua hiểm nguy, gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ, góp phần giữ gìn và nuôi dưỡng ngọn lửa cách mạng trên mảnh đất này. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, những năm từ 1955 đến 1960 là giai đoạn đặc biệt khó khăn, ác liệt của phong trào cách mạng miền Nam. Trên danh nghĩa, tổ chức Công an Khánh Hòa không còn tồn tại. Sau năm 1954, phần lớn cán bộ tập kết ra miền Bắc, lực lượng An ninh Khánh Hòa (tiền thân của Công an Khánh Hòa) chỉ còn lại 9 đồng chí chưa bị lộ, được bố trí ở lại bám trụ, tiếp tục hoạt động. Trong điều kiện lực lượng hết sức mỏng, mọi hoạt động của cán bộ an ninh đều gắn chặt với phong trào chung của Đảng ở miền Nam. Công tác được tiến hành hoàn toàn bí mật, đơn tuyến; mỗi người chỉ biết nhiệm vụ của mình, liên lạc qua những “hộp thư chết”. Giữa hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, phương châm dựa vào nhân dân trở thành điểm tựa sống còn. Các cán bộ vừa xây dựng cơ sở trong dân, vừa phát hiện, bồi dưỡng những thanh niên ưu tú, tạo nên lực lượng cách mạng mới ngay trong lòng xã, thôn. Thời kỳ này, chính sách “tố cộng, diệt cộng” của chính quyền Ngô Đình Diệm, cùng đạo luật 10/59, đã gây ra những tổn thất vô cùng nặng nề cho phong trào cách mạng. Nhiều cán bộ, chiến sĩ bị bắt, bị sát hại; nhiều cơ sở cách mạng bị phát hiện, đàn áp dã man. Nhưng chính trong cơn bão lửa ấy, với sự chở che, đùm bọc và nuôi giấu của nhân dân, các cán bộ An ninh Khánh Hòa vẫn kiên cường bám đất, bám dân, từng bước gây dựng phong trào, hình thành nên những pháo đài vững chắc của cách mạng trong lòng nhân dân.

Trong kháng chiến chống Mỹ, ông Cao Cà Lân, người dân tộc Raglay ở Đông Khánh Sơn là một trong những cơ sở cách mạng đặc biệt của các chiến sĩ an ninh Khánh Hoà. Khi ấy, hoạt động của các chiến sĩ an ninh là hoạt động độc lập, đơn tuyến. Nhờ có các cơ sở là người đồng bào làm liên lạc, cung cấp thông tin, che chở, tiếp tế, nuôi dấu nên các chiến sĩ an ninh luôn nắm chắc được tình hình, xây dựng những “căn cứ” vững chắc, nhờ vậy mà cuối năm 1960, toàn bộ vùng đồng bào dân tộc thiểu số Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, Bác Ái cơ bản được giải phóng. Trong một báo cáo của Ty công an Nguỵ vào tháng 9-1960 đã phải thú nhận rằng “Việt cộng đã nắm được tất cả thượng dân vùng Tây Khánh Hoà và đang xây dựng làng Tô Hạp thành pháo đài chiến đấu chống lại chính quyền Cộng hoà…”

Cố Đại tá Nguyễn Khắc Linh – nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó Giám đốc Công an Khánh Hòa – khi còn sống, dù tuổi cao, sức yếu, mỗi năm vẫn ít nhất một lần trở lại thăm những cơ sở cách mạng nơi đã từng cưu mang, chở che mình trong những năm tháng kháng chiến. Trong suốt quãng thời gian hoạt động cách mạng, có những thời điểm ông phải đơn độc bám trụ giữa vòng vây của kẻ thù. Nhờ nhân dân cung cấp thông tin, ông và đồng đội luôn nắm chắc tình hình; nhờ sự che chở, tiếp tế và nuôi giấu của nhân dân, ông mới có thể vượt qua hiểm nguy, tồn tại và chiến đấu đến cùng. Chỉ khi dựa vào dân, mới thấu hiểu hết tình cảm sâu nặng mà nhân dân dành cho cách mạng. Trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là kháng chiến chống Mỹ, để che chở và nuôi giấu cán bộ an ninh, nhân dân Khánh Hòa đã đào hàng ngàn căn hầm bí mật ngay trong vườn nhà, dưới sàn bếp, giữa nương rẫy và rừng núi. Lúc này, phong trào bám trụ trong dân với khẩu hiệu “Thà chết trong lòng dân, quyết không quay đầu về núi” đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim, là lời thề son sắt của mỗi chiến sĩ An ninh Khánh Hòa trong những năm tháng khốc liệt nhất.

Chính nhờ biết dựa vào dân, trong giai đoạn gian nan, ác liệt ấy, các chiến sĩ An ninh Khánh Hòa đã lập nên nhiều chiến công vang dội, để lại những dấu son chói lọi trong lịch sử phát triển của lực lượng, được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân vào tháng 08/2025. Để tiếp tục gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống anh hùng của lực lượng Công an Khánh Hòa cho các thế hệ hôm nay và mai sau, lãnh đạo Công an tỉnh Khánh Hòa đã quyết định khởi công xây dựng Điểm sinh hoạt chính trị truyền thống Công an Khánh Hòa ngay trên vùng căn cứ Khánh Sơn năm xưa.

Điểm sinh hoạt được đặt tại xã Đông Khánh Sơn – trước đây là xã Ba Cụm Nam, nơi từng in dấu những năm tháng bám dân, bám đất, bám cơ sở của lực lượng an ninh trong khói lửa chiến tranh. Việc lựa chọn chính mảnh đất lịch sử này không chỉ là sự tri ân đối với các thế hệ đi trước, mà còn là cách để lịch sử được “sống lại”, hiện diện giữa đời sống hôm nay.

Sau một thời gian triển khai thực hiện, giữa tháng 01/2026, Công an tỉnh Khánh Hòa tổ chức lễ khánh thành Điểm sinh hoạt truyền thống Công an Khánh Hòa tại xã Đông Khánh Sơn. Đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Hữu Phước, Giám đốc Công an tỉnh chủ trì buổi lễ. Tham dự buổi lễ có các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, các đồng chí Phó Giám đốc Công an tỉnh, đại diện chính quyền địa phương, gia đình người có công và đông đảo đoàn viên, thanh niên trong lực lượng Công an Khánh Hòa và người Dân trên địa bàn.

Nhà sinh hoạt truyền thống có diện tích khoảng 120m², được thiết kế theo mô hình nhà dài truyền thống của đồng bào Raglai Khánh Sơn. Công trình không chỉ là không gian lưu giữ, tái hiện và giáo dục truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân nói chung, Công an Khánh Hòa nói riêng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mà còn là nơi tổ chức các hoạt động sinh hoạt chính trị, giáo dục truyền thống, hành trình “về nguồn”. Đây sẽ là một “địa chỉ đỏ” có ý nghĩa, giúp cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên, thanh niên và Nhân dân – đặc biệt là thế hệ trẻ – hiểu sâu sắc hơn về chặng đường lịch sử đầy gian lao nhưng rất đỗi vẻ vang, về những hy sinh thầm lặng mà to lớn của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Khánh Hòa, niềm tự hào cách mạng cho các thế hệ thanh niên trên địa bàn toàn tỉnh. Truyền thống anh hùng ấy sẽ tiếp tục được gìn giữ, để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an Khánh Hòa vững vàng bước tiếp trên con đường phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.