Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đang nhận được sự quan tâm lớn, đặc biệt đối với đề xuất điều chỉnh mức phạt tiền tối đa trong một số lĩnh vực có nguy cơ vi phạm cao. Đây không chỉ là vấn đề về tăng chế tài, mà còn liên quan trực tiếp đến yêu cầu bảo đảm tính răn đe, công bằng, tương xứng và thống nhất trong áp dụng pháp luật.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm là đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa từ 01 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 02 tỷ đồng lên 03 tỷ đồng đối với tổ chức.

Giải trình nội dung này, Bộ Công an cho biết việc nâng mức phạt tiền tối đa được nghiên cứu trên cơ sở sự phát triển kinh tế - xã hội, mức tăng thu nhập, biến động về giá trị tiền tệ và yêu cầu xử lý những hành vi vi phạm có tính chất, mức độ nguy hiểm cao, gây hậu quả lớn hoặc mang lại khoản lợi bất hợp pháp đáng kể.

Theo phương án nêu trong báo cáo, mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân chỉ được dự kiến áp dụng trong một số lĩnh vực có tình hình vi phạm phức tạp, như bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, định danh và xác thực điện tử.

Việc nâng mức phạt tiền tối đa không đồng nghĩa với tăng mức xử phạt đối với tất cả hành vi vi phạm. Mức phạt cụ thể đối với từng hành vi sẽ được nghiên cứu, quy định phù hợp với tính chất, mức độ, hậu quả và số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.

Đáng chú ý, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ Công an dự kiến đề xuất bỏ quy định cho phép áp dụng mức phạt tiền cao hơn đối với địa bàn thuộc các thành phố, hướng tới việc áp dụng thống nhất một khung xử phạt đối với cùng hành vi vi phạm trên phạm vi cả nước.

Có thể thấy, đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa là định hướng hoàn thiện công cụ xử lý vi phạm hành chính trong bối cảnh mới, không phải chủ trương tăng phạt một cách đại trà. Việc quy định mức phạt cần tiếp tục bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa hành vi vi phạm, hậu quả xảy ra, lợi ích bất hợp pháp và khả năng chấp hành của chủ thể vi phạm. Đồng thời, việc thống nhất khung xử phạt trên toàn quốc sẽ góp phần bảo đảm bình đẳng trước pháp luật, hạn chế sự khác biệt trong áp dụng chế tài theo địa bàn.