Trong các vụ cháy nhà cao tầng, nguyên nhân gây thương vong lớn nhất không phải do lửa, mà đến từ khói độc, hoảng loạn và thiếu kỹ năng thoát nạn. Thực tế cho thấy, nhiều nạn nhân đã mất cơ hội sống chỉ vì lựa chọn sai lối thoát, di chuyển ngược hướng hoặc không biết cách tự bảo vệ mình trong môi trường đầy khói.
Do đó, việc trang bị kỹ năng thoát nạn khi xảy ra cháy trong nhà cao tầng là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi người dân, đặc biệt là cư dân chung cư, cán bộ, nhân viên làm việc tại các tòa nhà cao tầng.
1. NHỮNG NGUY HIỂM ĐẶC THÙ KHI CHÁY NHÀ CAO TẦNG
Cháy trong nhà cao tầng có mức độ nguy hiểm cao hơn rất nhiều so với nhà thấp tầng do:
- Khói lan nhanh theo trục đứng (cầu thang, giếng thang máy).
- Nhiệt độ tăng cao, tầm nhìn gần như bằng 0.
- Khoảng cách thoát nạn xa, tâm lý hoảng loạn dễ xuất hiện.
- Trong nhiều trường hợp, người dân không chết vì cháy mà chết vì hít phải khói, khí độc CO chỉ sau thời gian ngắn.
2. KỸ NĂNG CHỌN LỐI THOÁT HIỂM ĐÚNG CÁCH
- Ưu tiên cầu thang bộ, tuyệt đối không dùng thang máy (Khi cháy xảy ra, thang máy có thể mất điện hoặc biến thành “bẫy khói”).
- Chỉ sử dụng cầu thang bộ theo lối thoát hiểm đã được chỉ dẫn.
- Di chuyển theo biển chỉ dẫn thoát nạn.
- Quan sát đèn EXIT, sơ đồ thoát hiểm tại mỗi tầng.
- Đi sát tường, theo tay vịn cầu thang để tránh mất phương hướng.
- Không quay lại lấy tài sản (Mọi hành vi quay lại đều làm tăng nguy cơ mắc kẹt).
3. KỸ NĂNG NÉ KHÓI ĐỘC – YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH SỰ SỐNG CÒN
- Di chuyển thấp, bò hoặc khom người (Khói độc và khí nóng luôn bay lên cao; càng di chuyển thấp, khả năng hít phải không khí sạch càng lớn)
- Dùng khăn ướt che mũi và miệng (Làm ẩm khăn bằng nước sạch, nước uống hoặc bất kỳ chất lỏng nào có sẵn; che kín mũi, miệng để giảm hít phải khói và khí độc)
- Không hít sâu, không chạy hoảng loạn (Hít sâu làm khí độc đi nhanh vào phổi, di chuyển chậm, có kiểm soát để tiết kiệm oxy)
4. XỬ LÝ KHI KHÔNG THỂ THOÁT RA NGOÀI
Trong trường hợp lối thoát bị khói, lửa chặn:
- Nhanh chóng vào phòng kín, đóng chặt cửa.
- Dùng khăn, vải ướt chèn kín khe cửa.
- Ra ban công, cửa sổ để thoáng khí, tránh khói.
- Dùng đèn pin, khăn sáng màu hoặc vật dụng dễ nhìn để ra tín hiệu cầu cứu.
- Tuyệt đối không nhảy từ trên cao xuống khi chưa có hướng dẫn của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.
5. CHUẨN BỊ PHƯƠNG ÁN THOÁT NẠN TỪ TRƯỚC – YẾU TỐ THEN CHỐT
- Nắm rõ sơ đồ thoát hiểm của tòa nhà
- Biết rõ vị trí cầu thang bộ, cửa thoát hiểm gần nhất
- Xác định ít nhất 2 lối thoát khác nhau
- Chuẩn bị sẵn phương tiện hỗ trợ thoát nạn như đèn pin, mặt nạ lọc khói (nếu có).
- Tham gia đầy đủ các buổi thực tập PCCC và CNCH do ban quản lý chung cư tổ chức.
- Hướng dẫn kỹ năng thoát nạn cho trẻ em, người già trong gia đình.
6. NHỮNG SAI LẦM NGHIÊM TRỌNG CẦN TRÁNH
- Trốn trong nhà vệ sinh khi có cháy.
- Mở cửa khi chưa kiểm tra nhiệt độ cánh cửa.
- Chen lấn, xô đẩy gây ngã, chấn thương.
- Quay phim, chụp ảnh thay vì tìm lối thoát.