Sau khi sáp nhập, tỉnh Khánh Hòa sở hữu tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp lên đến hơn 529.488 ha, chiếm trên 61% diện tích tự nhiên của toàn tỉnh. Trong đó, diện tích đất có rừng đạt 403.709 ha với tỷ lệ che phủ rừng là 47,19%. Vào mùa khô, thời tiết nắng nóng gay gắt, độ ẩm giảm sâu kết hợp với gió mạnh và thảm thực bì dày khiến nguy cơ hỏa hoạn luôn chực chờ.

Nguy cơ cháy rừng chạm cấp cực kỳ nguy hiểm

Trước tình hình đó, Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Khánh Hòa đã chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan, triển khai đồng bộ nhiều phương án bảo vệ “lá phổi xanh” từ sớm, từ xa.

Tại khu vực Vườn Quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, thời tiết nắng nóng kéo dài đã khiến thảm thực bì khô khốc, đẩy nguy cơ cháy rừng lên cấp 5 (cấp cực kỳ nguy hiểm). Đặc biệt, đây là khu vực có diện tích lớn rừng khộp, cây rừng rụng lá tạo nên một lớp thảm khô rất dễ bắt lửa và có tốc độ cháy lan nhanh.

Để ứng phó, Đội Chữa cháy và CNCH Khu vực 7 (đơn vị phụ trách quản lý khu vực rừng Phước Bình) đã nhanh chóng phối hợp cùng Ban quản lý Vườn quốc gia và lực lượng kiểm lâm tổ chức rà soát, xác định các vùng trọng điểm. Các lực lượng đã phân công nhân sự ứng trực liên tục tại các chốt chặn, tuần tra nghiêm ngặt nhằm kiểm soát chặt chẽ người ra vào rừng và sẵn sàng dập lửa kịp thời nếu có sự cố xảy ra.

Đại úy Nguyễn Minh Sơn – Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và CNCH Khu vực 7 cho biết, đơn vị đã và đang phối hợp chặt chẽ với Ban quản lý, Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Phước Bình tổ chức tuần tra các khu vực có nguy cơ cao. Song song đó, công tác tuyên truyền pháp luật đến từng hộ dân và tổ chức tập huấn kỹ năng, cách sử dụng trang thiết bị chữa cháy cho các đội quản lý bảo vệ rừng cộng đồng luôn được đẩy mạnh.

Sẵn sàng ứng phó

Theo nhận định từ Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, bên cạnh lực lượng chuyên trách thì cộng đồng dân cư vùng đệm đóng vai trò nòng cốt trong công tác giữ rừng. Hiện tại, Vườn quốc gia đã thành lập được 8 tổ cộng đồng với quy mô từ 25 đến 30 người mỗi tổ, duy trì hoạt động tuần tra và trực chiến thường xuyên.

Do đặc thù thời tiết khô hạn kéo dài, cộng thêm các hoạt động phát dọn nương rẫy, đốt thực bì thiếu kiểm soát của người dân nên nguy cơ cháy lan vào rừng là rất lớn.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn (nhân viên Phòng Bảo tồn Thiên nhiên, Rừng và Biển), trước tình hình nắng nóng đạt đỉnh điểm ở cấp độ 5, các lực lượng bao gồm Ban quản lý Vườn quốc gia, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng, Cảnh sát PCCC và các cộng đồng nhận khoán đang tăng cường trực 24/24 giờ. Khi phát hiện hỏa hoạn, các đơn vị sẽ lập tức tập trung lực lượng dập tắt nhanh nhằm giảm thiểu thiệt hại. Công tác ứng phó hiện nay tuân thủ nghiêm ngặt phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ, kết hợp với việc huy động, vận động người dân tham gia khi cần thiết.

Là địa bàn tiếp giáp với tỉnh Lâm Đồng, rừng Phước Bình chịu nhiều áp lực từ việc người dân lấn chiếm đất lâm nghiệp và đốt nương làm rẫy. Nhận diện rõ khó khăn này, ngay từ đầu năm 2026, các phương án phòng chống cháy rừng đã được xây dựng chi tiết. Đơn vị quản lý đã chủ động trang bị thêm máy thổi gió, máy cắt thực bì, dụng cụ thủ công; đồng thời dựng biển cảnh báo, tạo đường băng cản lửa và lập lịch trực mùa khô. Người dân khi đốt dọn rẫy bắt buộc phải thông báo và chịu sự giám sát của cơ quan chức năng; các hành vi mang lửa vào rừng đều bị nghiêm cấm.

Ông Lô Phú Sáng, nhân viên Trạm Kiểm lâm Phước Bình chia sẻ, tiểu khu 29A là vùng trọng điểm có diện tích tiếp giáp rừng lớn và là nơi người dân canh tác nhiều nên nguy cơ cháy rất cao. Do địa hình đồi núi cao, dốc đứng, việc tuần tra gặp nhiều trở ngại nên lực lượng chức năng đã phải ứng dụng thêm thiết bị công nghệ như flycam, bên cạnh việc đi bộ kiểm tra thường xuyên của các kiểm lâm viên và tổ cộng đồng.

Đối với những địa hình phức tạp, nơi các phương tiện cơ giới hiện đại không thể tiếp cận, lực lượng PCCC buộc phải thay đổi phương án tác chiến. Các chiến sĩ được trang bị bảo hộ gọn nhẹ (quần áo, ủng, mũ, dao an toàn). Ở những nơi có nguồn nước, máy bơm chữa cháy mini sẽ được ưu tiên; riêng với khu vực hiểm trở, lực lượng sẽ phối hợp cùng địa phương thực hiện các biện pháp tại chỗ như đốt chặn hoặc tạo băng cản lửa.

Trước nguy cơ hỏa hoạn hiện hữu rõ rệt, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh đã ra lệnh trực chiến 100% quân số, bảo dưỡng thiết bị liên tục để bảo đảm hệ số chiến đấu cao nhất. Khi phần lớn diện tích rừng chuyển sang cấp dự báo nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm, hệ thống giám sát thông minh cùng đường dây nóng đã được kích hoạt nhằm tiếp nhận, xử lý thông tin tức thời. Đây là giải pháp mang tính chiến lược nhằm xây dựng mạng lưới an ninh lửa rừng đa tầng, phát hiện sớm và xử lý nhanh mọi sự cố.

Giữa cái nắng như thiêu như đốt của mùa khô, sự hy sinh và nỗ lực không mệt mỏi của lực lượng Cảnh sát PCCC, các cán bộ kiểm lâm cùng người dân vùng đệm chính là tấm lá chắn vững chắc. Với sự chuẩn bị chủ động và đồng lòng này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Khánh Hòa quyết tâm kiềm chế tối đa số vụ hỏa hoạn, bảo vệ an toàn và bền vững tài nguyên rừng của địa phương./.