Thời gian gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang đến nhiều tiện ích trong đời sống. Tuy nhiên, các đối tượng xấu cũng lợi dụng công nghệ Deepfake để tạo hình ảnh, video, giọng nói giả mạo với mức độ chân thực cao, phục vụ các hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và phát tán thông tin sai sự thật.

Deepfake – thủ đoạn giả mạo ngày càng tinh vi

Deepfake là công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo hoặc chỉnh sửa hình ảnh, video, âm thanh, trong đó khuôn mặt hoặc giọng nói của một người có thể được tái tạo và ghép vào nội dung khác.

Lợi dụng công nghệ này, các đối tượng có thể thu thập hình ảnh, video, giọng nói được người dân công khai trên mạng xã hội để tạo ra nội dung giả mạo, tạo dựng lòng tin, giả danh người thân, cán bộ cơ quan nhà nước, ngân hàng hoặc các tổ chức khác nhằm yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin, mã OTP hoặc chuyển tiền.

Một thủ đoạn thường gặp là giả danh người thân gọi video, thông báo đang gặp sự cố và cần vay tiền gấp. Một số trường hợp khác có thể giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc cơ quan chức năng, yêu cầu người dân “xác minh tài khoản”, “phục vụ điều tra” hoặc thực hiện giao dịch tài chính.

Không để hình ảnh, giọng nói “đánh lừa”

Để chủ động phòng ngừa, Công an xã Vạn Hưng khuyến cáo người dân khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn hoặc video có yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cần bình tĩnh, không thực hiện ngay.

Người dân cần chủ động xác minh người đang liên hệ bằng một phương thức khác, chẳng hạn gọi trực tiếp vào số điện thoại đã lưu trước đó hoặc liên hệ với người thân, cơ quan, tổ chức có liên quan để kiểm chứng thông tin.

Không nên chỉ căn cứ vào hình ảnh hoặc giọng nói trong một cuộc gọi video để xác định danh tính, bởi công nghệ Deepfake ngày càng có khả năng tạo ra nội dung khó phân biệt bằng "mắt thấy, tai nghe".

Bên cạnh đó, người dân cần hạn chế công khai hình ảnh, video, thông tin cá nhân và giọng nói trên mạng xã hội; không nhấp vào các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc và tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã PIN hoặc thông tin đăng nhập cho người khác.

Chủ động kiểm chứng – bảo vệ mình và cộng đồng

Công nghệ AI nói chung và Deepfake nói riêng không phải bản thân là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc lợi dụng công nghệ để giả mạo, lừa đảo, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức hoặc tạo, phát tán thông tin sai sự thật có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật, tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.

Công an xã Vạn Hưng đề nghị người dân nâng cao ý thức cảnh giác, thực hiện phương châm “Không vội tin - Không vội chuyển tiền - Luôn kiểm chứng thông tin”. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc có nguy cơ bị lừa đảo, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để được hướng dẫn, hỗ trợ và xử lý theo quy định.

Mỗi người dân chủ động nâng cao kỹ năng số, thận trọng trước những nội dung “giống thật”, chính là góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và phòng ngừa hiệu quả tội phạm sử dụng công nghệ cao.