Thời gian gần đây, lực lượng chức năng phát hiện nhiều trường hợp người dân nhận cầm hộ, xách hộ hành lý tại sân bay, bến xe, bến tàu hoặc khi đi qua cửa khẩu. Khi kiểm tra, trong hành lý có cất giấu ma túy, tiền tệ, kim khí quý, cổ vật, động vật hoang dã và các loại hàng hóa bị pháp luật nghiêm cấm. Không ít người rơi vào tình huống bị xử lý hình sự dù bản thân không biết hành lý chứa “hàng cấm”.

Để bảo đảm an toàn xã hội và tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc, người dân cần hiểu rõ quy định của pháp luật liên quan đến hành vi vận chuyển hoặc lưu giữ hàng hóa trái phép.

Theo Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, khoản 4 Điều 5 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm “Giao nhận, quản lý, kiểm soát, lưu giữ chất ma túy và tiền chất trái quy định của pháp luật; cho phép người sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần trái quy định của pháp luật”. Như vậy, chỉ cần mang theo chất ma túy trong hành lý, dù không có mục đích mua bán, người mang vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có căn cứ xác định hành vi vận chuyển trái phép.

Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) khẳng định tại Điều 250 “Tội vận chuyển trái phép chất ma túy”quy định hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy sẽ bị xử phạt nghiêm khắc. Mức phạt thấp nhất là từ 2 đến 7 năm tù. Nếu hành vi có các tình tiết tăng nặng như: vận chuyển qua biên giới, lợi dụng chức vụ, phạm tội có tổ chức…, mức phạt sẽ tăng lên từ 7 đến 15 năm tù. Với trường hợp vận chuyển số lượng rất lớn, chẳng hạn từ 5 kg nhựa thuốc phiện trở lên hoặc từ 100 g heroin, cocaine, methamphetamine…, người phạm tội có thể bị phạt 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu thực hiện hành vi dẫn đến tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, bao gồm tội vận chuyển trái phép chất ma túy, vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật”.

Không chỉ riêng ma túy, Điều 189 Bộ luật Hình sự 2015 quy định “Tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới” cụ thể hành vi vận chuyển tiền tệ, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý, di vật, cổ vật và hàng hóa có giá trị qua biên giới trái phép. Tùy mức độ, người vi phạm có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm, hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; trường hợp nghiêm trọng có thể bị phạt từ 2 đến 10 năm tù.

Để tự bảo vệ mình và tuân thủ đúng quy định pháp luật, Công an tỉnh khuyến nghị người dân:

- Không xách hộ, cầm hộ hành lý của người lạ, đặc biệt tại sân bay, cửa khẩu và nơi công cộng.

- Tự quản lý chặt chẽ hành lý, giấy tờ tùy thân, không rời mắt hoặc giao cho người khác giữ hộ khi chưa cần thiết.

- Nếu phát hiện hành lý có dấu hiệu bất thường hoặc bị nghi chứa “chất cấm”, “hàng cấm”, phải thông báo ngay cho lực lượng an ninh hoặc Công an để được xác minh.

- Hợp tác đầy đủ với cơ quan chức năng để xác định rõ yếu tố cố ý hay vô ý của hành vi vận chuyển.

Công an tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị chức năng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy và hàng hóa bị cấm, đặc biệt là việc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức hoặc chức vụ để phạm tội.

Phòng An ninh kinh tế