Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, các tổ chức đầu tiên của Công an nhân dân Việt Nam ra đời với nhiệm vụ trấn áp bọn phản cách mạng, giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ chính quyền cách mạng. Để thực hiện nhiệm vụ của mình, ngay từ những ngày đầu thành lập, lực lượng Công an nhân dân đã tiến hành điều tra, khám phá, xử lý nhiều vụ án phản cách mạng, gián điệp, bảo vệ chính quyền non trẻ. Ngày 31/12/1951, lực lượng An ninh điều tra trong Công an nhân dân Việt Nam chính thức được thành lập, với những tổ chức tiền thân gồm: Văn phòng Nha, Ty Bảo vệ chính trị, Ty Trị an hành chính, Trường Công an trung cấp thuộc Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an). Trong Ty Bảo vệ chính trị có Phòng Chấp pháp; ở Công an liên khu thành lập Ban Chấp pháp thuộc Phòng Bảo vệ chính trị, với nhiệm vụ “bắt, hỏi cung đối tượng của các vụ án do thám phản động”. Thực hiện Nghị quyết số 31/NQ ngày 15/12/1980 của Đảng và Nghị định số 250/CP của Hội đồng Chính phủ; theo đó, Cục Chấp pháp tách ra thành: Cục An ninh điều tra xét hỏi (phiên hiệu là A24, thuộc Tổng cục An ninh nhân dân) và Cục Cảnh sát điều tra xét hỏi (phiên hiệu là C16, thuộc Tổng cục Cảnh sát nhân dân); đến nay, Cục An ninh điều tra xét hỏi đổi tên thành Cục An ninh điều tra thuộc Bộ Công an.

       Trong những năm thực hiện đường lối đổi mới, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm chỉ đạo công tác Công an từ việc củng cố, kiện toàn tổ chức đến việc từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý cần thiết cho hoạt động điều tra nói riêng, hoạt động tố tụng hình sự nói chung. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật được bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm. Vào các năm 1985, 1988, 1989, lần lượt Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự - các đạo luật trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm lần đầu tiên được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động của lực lượng Công an nhân dân. Tiếp đó, vào các năm 1999, 2003, 2004 lần lượt Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự được ban hành thay thế cho các văn bản ban hành trước đây. Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tư duy lập pháp hình sự và tố tụng hình sự, tiếp tục thể hiện tinh thần chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh chống tội phạm, góp phần bảo vệ chủ quyền, an ninh của đất nước, bảo vệ chế độ, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước và tổ chức.

      Từ ngày thành lập đến nay, lực lượng An ninh điều tra luôn phát huy truyền thống cách mạng và những phẩm chất tốt đẹp của mỗi cán bộ An ninh. Lực lượng An ninh là con em của Nhân dân, được Nhân dân hết lòng chở che, giúp đỡ; được sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, vận dụng sáng tạo đường lối, phương châm, các biện pháp nghiệp vụ, lập nên nhiều chiến công hiển hách. Trong các năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy CATW, Lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng An ninh điều tra - Công an tỉnh Khánh Hòa đã chủ động nghiên cứu, vận dụng nghiệp vụ, tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Đảng ủy - Ban Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối chiến lược quan trọng của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an về nhiệm vụ đảm bảo An ninh quốc gia trong tình hình mới, giữ vững ổn định chính trị xã hội; tổ chức điều tra, đấu tranh, bóc gỡ và vô hiệu hóa các âm mưu, hoạt động của các tổ chức chính trị phản động, cơ quan đặc biệt nước ngoài, bắt giữ, điều tra, xử lý các cá nhân có hành vi chống đối, phá hoại xâm phạm ANQG, bảo vệ tuyệt đối an toàn nhiều sự kiện chính trị, ngoại giao, văn hóa mang tầm quốc tế và quốc gia được tổ chức tại tỉnh.

     Ngoài ra, trong các năm qua, lực lượng An ninh điều tra đã lập nhiều chiến công, thành tích xuất sắc trong điều tra, xử lý thành công, hiệu quả nhiều vụ án, vụ việc kinh tế, tham nhũng, tiêu cực thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo, dư luận xã hội quan tâm; lãnh đạo, chỉ đạo và cùng với lực lượng An ninh điều tra toàn quốc tổ chức điều tra, xử lý hiệu quả nhiều vụ án, vụ việc tội phạm xuyên quốc gia, có yếu tố nước ngoài; tội phạm về lộ, lọt bí mật nhà nước, tội phạm về tiền giả; vũ khí, vật liệu nổ; phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức,… góp phần tích cực bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ chính trị nội bộ; bảo vệ an ninh tiền tệ, tài chính, an ninh văn hóa và trật tự an toàn xã hội của đất nước; góp phần tạo môi trường trong sạch, lành mạnh, để thúc đẩy, phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương; tạo nên hình ảnh đẹp: “Đất nước, con người Việt Nam văn minh - thân thiện, là điểm đến an ninh, an toàn” trong mắt bạn bè và các nhà đầu tư quốc tế.

     Qua 74 năm vừa chiến đấu, vừa xây dựng và phát triển, trong đó có 30 năm với tên gọi Chấp pháp và 44 năm với tên gọi An ninh điều tra, đến nay lực lượng An ninh điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa đã trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt, lập được nhiều chiến công, trở thành lực lượng nòng cốt trong đấu tranh trấn áp tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, được các Cấp ủy Đảng, Chính quyền địa phương và ngành Công an tin cậy, Nhân dân tin tưởng. Lực lượng An ninh điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa luôn khẳng định vai trò là một trong những đơn vị nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân nói chung và “thanh kiếm sắc bén” của lực lượng An ninh nhân dân trong đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm xâm phạm ANQG và trật tự an toàn xã hội; vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, mưu trí, sáng tạo, dũng cảm chiến đấu, lập nên những chiến công hiển hách, góp phần tích cực vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa. Chính từ thực tiễn công tác đầy gian khó nhưng rất đỗi vẻ vang ấy, lực lượng An ninh điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa đã được Tỉnh ủy Khánh Hòa ghi nhận, đánh giá cao và trân trọng trao tặng bốn chữ vàng “TRUNG THÀNH – TẬN TỤY – BẢN LĨNH – NHÂN VĂN”. Đây không chỉ là sự khẳng định về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn của lực lượng, mà còn là tiền đề quan trọng để mở ra những trang sử tiếp theo về truyền thống, thành tích và khát vọng cống hiến của lực lượng An ninh điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa trong sự nghiệp bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

     Thế hệ An ninh điều tra hôm nay không ngừng phát huy truyền thống vẻ vang tốt đẹp và nối tiếp con đường của của thế hệ đi trước, nguyện ra sức học tập để nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức cách mạng, làm tròn nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ; xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới với trách nhiệm cao, tận tụy, tâm huyết với công việc, chấp hành nghiêm kỷ luật, kỷ cương, luôn thấm nhuần và thực hiện tốt lời đúc kết thực tiễn đã trở thành chân lý mà đồng chí cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 73 (năm 2018): “Mỗi cán bộ, chiến sỹ Công an nhân dân phải khắc sâu vào tâm trí của mình và thực hiện cho bằng được chân lý vì nước quên thân, vì dân phục vụ, chỉ biết còn Đảng là còn mình, danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất”.

Phòng An ninh điều tra