Chuyển đổi số không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh trật tự mà còn là trụ cột quan trọng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an luôn quan tâm chỉ đạo đẩy mạnh, góp phần xây dựng chính phủ số, xã hội số, xây dựng phương thức quản lý, quản trị an ninh trật tự hiện đại, minh bạch, hiệu quả, thân thiện, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Chú trọng chuyển đổi phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai các nhiệm vụ đảm bảo an ninh trật tự dựa trên cơ sở dữ liệu và theo thời gian thực, đánh giá, dự báo sát tình hình để xử lý kịp thời những vấn đề mới phát sinh.

Thời gian qua, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tập trung tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh triển khai thực hiện các nghị quyết chiến lược, trọng tâm của Trung ương về an ninh quốc gia, đảm bảo an ninh trật tự, xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương trên địa bàn tỉnh; thể hiện vai trò tiên phong và đóng góp tích cực vào mục tiêu kiến tạo, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Chủ trì tham mưu trên lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nhiệm vụ của Đề án 06. Tích cực tuyên truyền, vận động, hướng dẫn, lấy ý kiến của người dân, doanh nghiệp đánh giá công tác cải cách hành chính trong Công an nhân dân thông qua tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính trên ứng dụng VNeID và dịch vụ công trực tuyến. Tiếp nhận, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính điện tử; thanh toán trực tuyến đối với các thủ tục hành chính đủ điều kiện có thu phí, lệ phí; số hóa hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính phát sinh. Đột phá trong nghiên cứu, xây dựng và ứng dụng các sáng kiến cải cách hành chính, đáp ứng yêu cầu các mặt công tác, nâng cao sự hài lòng, khả năng phục vụ Nhân dân.

Trong bối cảnh cải cách hành chính hướng tới quan điểm xuyên suốt: “Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”; sáng kiến “Lý lịch tư pháp SmartGuide - Ứng dụng hỗ trợ công dân thực hiện thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp và xóa án tích theo mô hình hướng dẫn thông minh, đa ngôn ngữ và ngôn ngữ ký hiệu” ra đời như một giải pháp đổi mới xuất phát từ thực tiễn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp khi sử dụng dịch vụ công liên quan đến lý lịch tư pháp.

Sáng kiến do đồng chí Thượng úy Nguyễn Bảo Phước - cán bộ Trung tâm Thông tin, dữ liệu nghiệp vụ, Phòng Hồ sơ nghiệp vụ - làm chủ đề tài nghiên cứu, được thiết kế nhằm hỗ trợ nâng cao hiệu quả công tác hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực cấp Phiếu lý lịch tư pháp và xóa án tích, trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với điều kiện thực tiễn triển khai tại Công an các đơn vị, địa phương, đặc biệt là tại bộ phận Một cửa tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính.

Xuất phát từ thực trạng khối lượng hồ sơ thủ tục hành chính trên lĩnh vực cấp Phiếu lý lịch tư pháp phát sinh ngày càng lớn, trong khi đó quá trình tiếp nhận giải quyết còn có những khó khăn: Mặc dù hiện nay thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp đã được triển khai qua các hình thức đăng ký trên nền tảng dịch vụ công trực tuyến, tuy nhiên nhiều công dân (nhất là công dân cư trú tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số…) chưa quen, lúng túng, thiếu tự tin khi thao tác đăng nhập thông tin và thực hiện hồ sơ thông qua môi trường điện tử, vì vậy vẫn phải đến trực tiếp bộ phận một cửa để được hướng dẫn thực hiện dẫn đến quá tải và tạo áp lực cho cán bộ tiếp nhận, xử lý hồ sơ khi phải hỗ trợ, hướng dẫn, giải thích với những nội dung lặp đi lặp lại nhiều lần, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý hồ sơ và chất lượng phục vụ. Mặt khác, những người đã từng có án tích thường có tâm lý e ngại khi tiếp xúc, không khai báo hoặc cung cấp đầy đủ các thông tin liên quan dẫn đến khó khăn trong quá trình xác minh, thu thập tài liệu, mất nhiều thời gian xử lý hồ sơ. Ngoài ra, người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam có rào cản về ngôn ngữ và sự khác biệt trong cách tiếp cận thủ tục hành chính… dẫn đến phát sinh chi phí dịch vụ thông qua các cá nhân, tổ chức trung gian. Bên cạnh đó, quy trình thiếu hình thức hỗ trợ người khuyết tật (khiếm thính, khiếm thị hoặc người khó khăn trong giao tiếp) khi thực hiện thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp.

Trước tình hình đó, Thượng úy Nguyễn Bảo Phước nhận thấy cần có một giải pháp hỗ trợ mang tính hệ thống, đồng bộ, giúp người dùng tiếp cận thủ tục hành chính thuận lợi hơn, đồng thời giảm áp lực cho cán bộ tiếp nhận và phù hợp với các diện đối tượng, điều kiện, địa bàn khác nhau.

Trọng tâm của giải pháp là xây dựng một ứng dụng hoạt động độc lập (offline) cài đặt trực tiếp tại điểm tiếp dân, đồng thời thiết kế theo kiến trúc sẵn sàng triển khai trên môi trường trực tuyến khi đáp ứng các điều kiện kỹ thuật, cho phép công dân Việt Nam và người nước ngoài chủ động tra cứu, tìm hiểu và thực hiện các bước thực hiện hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu LLTP hoặc tìm hiểu về điều kiện, trình tự xóa án tích theo quy định của pháp luật thông qua việc tích hợp các hình thức hỗ trợ (đa ngôn ngữ, hướng dẫn bằng ngôn ngữ ký hiệu, hỗ trợ giọng nói, hình ảnh giao diện trực quan…), chuẩn hóa nội dung hướng dẫn, giúp người dùng tiếp cận quy trình một cách rõ ràng, thống nhất. Ứng dụng không kết nối mạng và không lưu trữ dữ liệu cá nhân tạo sự yên tâm cho công dân khi tiếp cận sử dụng, đồng thời có cơ chế phân luồng thông minh, kiểm soát tự động và hướng dẫn cụ thể các trường hợp, qua đó giảm áp lực cho cán bộ tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính. Ngoài chức năng hỗ trợ, hướng dẫn, ứng dụng còn như một kênh tiếp nhận ý kiến phản hồi và đánh giá mức độ hài lòng của công dân, giúp Phòng Hồ sơ nghiệp vụ rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng cải cách hành chính và hiệu quả phục vụ Nhân dân.

Được triển khai thử nghiệm từ tháng 4/2026 tại Bộ phận một cửa giải quyết thủ tục hành chính cấp Phiếu lý lịch tư pháp (thuộc Trung tâm phục vụ hành chính công của Công an tỉnh) và Công an các phường, xã: Phan Rang, Vạn Ninh, Bác Ái Đông, Ninh Sơn, Phước Dinh. Điểm nổi bật của ứng dụng Lý lịch tư pháp SmartGuide là tính trực quan và đồng bộ hóa quy trình, thủ tục. Thay vì phải tìm hiểu từng bước qua các loại hình văn bản, tài liệu hướng dẫn hoặc liên hệ trực tiếp với cán bộ một cửa… thì công dân chỉ cần tương tác với giao diện ứng dụng để được hướng dẫn chi tiết các thành phần hồ sơ, trình tự thủ tục nộp và thời gian giải quyết. Hệ thống tích hợp cơ chế cảnh báo sớm các sai sót trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, giúp hạn chế tình trạng phải chỉnh sửa, bổ sung nhiều lần, gây mất thời gian và chi phí. Đặc biệt, chức năng hỗ trợ tra cứu điều kiện xóa án tích là một cải tiến mang tính đột phá, cho phép công dân nhập thông tin cơ bản để đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành, từ đó xác định tình trạng đủ hoặc chưa đủ điều kiện xóa án tích mà không cần sự can thiệp của cơ quan chức năng trước khi nộp hồ sơ.

          Với 06 ngôn ngữ thông dụng, ứng dụng tạo điều kiện thuận lợi cho cả công dân Việt Nam và người nước ngoài khi thực hiện thủ tục. Đối với người khiếm thính, hệ thống tích hợp video hướng dẫn bằng ngôn ngữ ký hiệu; đối với người hạn chế về thị lực, nội dung được hỗ trợ thông qua các công cụ đọc màn hình và giao diện phù hợp, giúp nâng cao khả năng tiếp cần thông tin một cách thuận lợi. Điều này không chỉ thể hiện tính nhân văn trong thiết kế dịch vụ công, mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về tiếp cận dịch vụ cho nhóm đối tượng đặc thù.  

Đồng chí Thượng tá Phạm Thị Thùy - Phó trưởng phòng Hồ sơ nghiệp vụ cho biết: Hưởng ứng phong trào thi đua “Đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”, lãnh đạo đơn vị đã chú trọng phổ biến, quán triệt để cán bộ chiến sĩ nâng cao nhận thức, tích cực ứng dụng khoa học, công nghệ vào chuyên môn, nghiệp vụ và chủ động nghiên cứu, đề xuất các sáng kiến, giải pháp đổi mới sáng tạo, có giá trị thiết thực; triển khai phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với các lĩnh vực hồ sơ nghiệp vụ, áp dụng hiệu quả trong thực tiễn công tác gắn với phong trào thi đua “Ba nhất: Trung thành nhất - Kỷ luật nhất - Gần dân nhất”. Trên lĩnh vực quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo chức năng nhiệm vụ, đơn vị đã xây dựng và duy trì mô hình “Lý lịch tư pháp gần dân, sát dân, tiện ích cho dân”. Thượng úy Nguyễn Bảo Phước là cán bộ trẻ, nhiệt tình, tận tâm với công việc. Với tinh thần trách nhiệm của một Phó Bí thư Chi đoàn cùng với niềm đam mê nghiên cứu khoa học, đồng chí đã chủ động đăng ký xây dựng đề tài sáng kiến cải cách hành chính “Lý lịch tư pháp SmartGuide - Ứng dụng hỗ trợ công dân thực hiện thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp và xóa án tích theo mô hình hướng dẫn thông minh, đa ngôn ngữ và ngôn ngữ ký hiệu”. Đề tài đã được Hội đồng xét duyệt Công an tỉnh, Hội đồng xét duyệt Bộ Công an thông qua, đánh giá cao và có quyết định công nhận, đồng thời là một trong 10 mô hình được lựa chọn để tham dự vòng chung khảo Cuộc thi “Mô hình, sáng kiến cải cách hành chính của công chức, viên chức trẻ tỉnh Khánh Hòa lần thứ 7 - năm 2026” do Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức trong thời gian sắp tới.

Hiệu quả thực tiễn của Lý lịch tư pháp SmartGuide được thể hiện qua các thông tin, chỉ số quan trọng. Trong 03 tháng triển khai thử nghiệm, thời gian giải quyết thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp đã giảm từ 5 - 7 ngày làm việc xuống còn 2 - 3 ngày; tỷ lệ hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung thông tin sau khi nộp giảm; ngoài ra, mức độ hài lòng của công dân đối với dịch vụ công liên quan đến lý lịch tư pháp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa tăng từ 78% lên 92%. Kết quả này đã khẳng định sáng kiến không chỉ giúp cơ quan chức năng tối ưu hóa quy trình làm việc, giảm tải công việc cho cán bộ, mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và giúp họ có được trải nghiệm dịch vụ công tốt hơn.

Để phát huy tối đa hiệu quả của ứng dụng Lý lịch tư pháp SmartGuide, cần có những giải pháp hoàn thiện để bổ sung: Trước hết, mở rộng triển khai sáng kiến từ mô hình thử nghiệm tại Khánh Hòa ra các tỉnh, thành phố trên phạm vi toàn quốc; đồng thời tích hợp ứng dụng vào hệ thống dịch vụ công quốc gia để tạo sự liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý lý lịch tư pháp, giúp công dân có thể thực hiện thủ tục từ xa mà không cần đến trực tiếp đến bộ phận một cửa của cơ quan Công an. Thứ hai, cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân (đặc biệt là nhóm người tuổi cao, người khuyết tật, người đồng bào dân tộc thiểu số, người nước ngoài) để họ có thể tiếp cận và sử dụng ứng dụng một cách hiệu quả. Ba là, cần thường xuyên cập nhật quy trình thủ tục và quy định pháp luật vào ứng dụng, đảm bảo thông tin cung cấp luôn kịp thời, chính xác. Cùng với đó là sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ, tạo điều kiện của Bộ Công an cũng như sự chung tay đồng hành, ủng hộ của các cấp chính quyền và ban ngành liên quan ở địa phương.

Sáng kiến cải cách hành chính Lý lịch tư pháp SmartGuide của Thượng úy Nguyễn Bảo Phước là một mô hình đổi mới phù hợp với xu hướng số hóa dịch vụ công và cải cách hành chính của ngành Công an nói riêng, của đất nước nói chung, với tiện ích sẵn có để mang lại hiệu quả thiết thực và sự hài lòng của người dân, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Đây cũng là điểm sáng trong phong trào thi đua “Ba nhất”, trong thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” của lực lượng Công an Khánh Hòa.