Từ ngày 15/8/2026, Nghị định số 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 168/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Sau hơn một năm triển khai thực hiện Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tình hình tai nạn giao thông giảm rõ rệt so với cùng kỳ. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều bất cập cần được điều chỉnh kịp thời: tình trạng xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn ngang nhiên chở khách, chở hàng thu tiền; xe kinh doanh vận tải hoạt động dưới hình thức "trá hình" để trốn tránh sự quản lý của Nhà nước, gây thất thu ngân sách và tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, thiếu công bằng giữa các đơn vị kinh doanh vận tải chấp hành đúng pháp luật với các đối tượng cố tình lách luật.

Chính vì vậy, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP không đơn thuần là một văn bản kỹ thuật, mà thể hiện rõ quyết tâm của Nhà nước trong việc thể chế hóa kịp thời, toàn diện chủ trương của Đảng về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, khắc phục những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, đồng thời bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong tổ chức thi hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Một trong những nội dung mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Nghị định lần này là việc tiếp tục nhấn mạnh trách nhiệm của mỗi gia đình trong việc bảo đảm an toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông bằng ô tô. Trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét phải được bố trí ngồi tại hàng ghế phía sau, không ngồi cùng hàng với người lái, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế duy nhất; đồng thời, thiết bị an toàn sử dụng cho trẻ phải được lựa chọn phù hợp với độ tuổi, chiều cao, cân nặng và được lắp đặt đúng cách. Đây không chỉ là một quy định pháp luật đơn thuần, mà còn là lời nhắc nhở thiết thực để mỗi bậc cha mẹ, mỗi gia đình nhìn nhận lại thói quen chở con em mình trên xe — bởi một thiết bị an toàn dù tốt nhưng lắp sai cách vẫn có thể không phát huy được tác dụng bảo vệ khi xảy ra tình huống phanh gấp hay va chạm.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung quy định xử phạt nghiêm đối với hành vi điều khiển xe ô tô không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở người, chở hàng để thu tiền. Quy định này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn cấp thiết: ngăn chặn tình trạng phương tiện cá nhân hoạt động "chui", né tránh các quy chuẩn an toàn và thiết bị giám sát hành trình; chấm dứt tình trạng kinh doanh vận tải ngầm không kê khai, không thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước; bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tạo môi trường cạnh tranh minh bạch cho các doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải chấp hành đúng pháp luật; đồng thời giảm thiểu rủi ro mất an toàn giao thông từ những phương tiện hoạt động tự phát, không được kiểm soát về chất lượng dịch vụ.

Đối với các đơn vị kinh doanh vận tải, Nghị định cũng đặt ra lộ trình cụ thể để các tổ chức, cá nhân có thời gian chuẩn bị, thích ứng: từ ngày 01/01/2028, cơ quan chức năng sẽ xử phạt các vi phạm liên quan đến thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đối với xe kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ, xe kinh doanh vận tải hàng hóa và xe vận tải nội bộ; từ ngày 01/01/2029, việc xử phạt tiếp tục mở rộng đối với vi phạm liên quan đến thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách. Hành vi đưa phương tiện không lắp đặt thiết bị giám sát hành trình hoặc thiết bị ghi nhận hình ảnh vào hoạt động có thể bị xử phạt từ 5 đến 6 triệu đồng đối với cá nhân, từ 10 đến 12 triệu đồng đối với tổ chức là chủ xe.

Có thể khẳng định, Nghị định số 238/2026/NĐ-CP ra đời là bước đi cần thiết, kịp thời, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến an toàn tính mạng, sức khỏe của người dân khi tham gia giao thông. Mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi đơn vị kinh doanh vận tải cần chủ động tìm hiểu, nghiêm túc chấp hành các quy định mới, qua đó góp phần xây dựng một môi trường giao thông văn minh, an toàn, trật tự, kỷ cương.