Ngày 17/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 212-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, thay thế Quy định số 69-QĐ/TW ngày 06/7/2022. Quy định số 212-QĐ/TW gồm 4 chương, 60 điều với nhiều điểm nổi bật nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và siết chặt kỷ luật, kỷ cương.
Quy định số 212-QĐ/TW được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện các quy định của Đảng về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên bảo đảm đồng bộ với các quy định mới của Đảng, đồng thời đáp ứng những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kế thừa những nội dung của Quy định số 69-QĐ/TW và Quy định số 264-QĐ/TW và sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung mới quan trọng. Điểm nổi bẩt là cụ thể hóa các hành vi vi phạm mới trong đời sống và thực thi công vụ; mở rộng các đối tượng áp dụng và thời hiệu kỷ luật; mở rộng diện tạm dừng thực hiện công tác cán bộ, khen thưởng; bổ sung quy định về xin lỗi và phục hồi quyền lợi khi bị kỷ luật oan sai; cập nhật lĩnh vực khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; trách nhiệm, nguyên tắc, căn cứ xử lý, đồng thời hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo.
Những điểm mới của của Quy định số 212-QĐ/TW cụ thể như sau:
1. Mở rộng, làm rõ đối tượng áp dụng và thời hiệu kỷ luật
Quy định số 212-QĐ/TW là làm rõ hơn phạm vi đối tượng áp dụng. Quy định không chỉ áp dụng đối với các tổ chức đảng đang hoạt động mà còn bao gồm tổ chức đảng đã hết nhiệm kỳ, đã giải thể, kết thúc hoạt động hoặc thay đổi do chuyển giao, chia tách, sáp nhập, hợp nhất.
Đối với đảng viên, Quy định cũng bổ sung một số trường hợp đặc thù như đảng viên bị tuyên bố mất tích, đảng viên đã qua đời nhưng có vi phạm đặc biệt nghiêm trọng và đảng viên ở nước ngoài.
Việc quy định cụ thể đối tượng áp dụng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tiếp tục được sắp xếp, kiện toàn. Việc thay đổi mô hình tổ chức, sáp nhập, hợp nhất hoặc kết thúc hoạt động của tổ chức đảng không làm mất đi trách nhiệm đối với những vi phạm đã xảy ra.
2. Tăng trách nhiệm đối với trường hợp kỷ luật oan, sai
Quy định số 212-QĐ/TW bổ sung trách nhiệm xin lỗi và phục hồi quyền lợi đối với tổ chức đảng, đảng viên bị kỷ luật oan, sai.
Quy định này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng công tác kiểm tra, thẩm tra, xác minh và kết luận. Việc xem xét kỷ luật phải bảo đảm khách quan, toàn diện, chính xác, đúng người, đúng hành vi, đúng tính chất, mức độ và hậu quả vi phạm.
Đồng thời, tổ chức đảng, cán bộ kiểm tra và người có thẩm quyền phải nâng cao trách nhiệm trong từng khâu của quá trình kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật, hạn chế thấp nhất nguy cơ kết luận thiếu căn cứ hoặc xử lý không đúng.
3. Cụ thể hóa thời hạn phối hợp xử lý kỷ luật
Quy định số 212-QĐ/TW đã cụ thể hóa hơn trách nhiệm phối hợp giữa tổ chức đảng với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan bảo vệ pháp luật trong xử lý cán bộ, đảng viên vi phạm.
Đáng chú ý, Quy định đặt ra các mốc thời gian 05 ngày và 30 ngày trong việc thông báo, đề nghị và tổ chức xử lý kỷ luật giữa các cơ quan có thẩm quyền.
Theo đó, chậm nhất 05 ngày kể từ ngày ký quyết định kỷ luật Đảng, cấp ủy quản lý đảng viên phải chỉ đạo hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý kỷ luật về hành chính, đoàn thể hoặc pháp luật; việc xử lý phải được thực hiện trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày công bố quyết định kỷ luật Đảng.
Quy định cũng yêu cầu cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội hoặc cơ quan bảo vệ pháp luật khi thi hành kỷ luật, khởi tố bị can đối với cán bộ, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên là đảng viên phải thông báo cho tổ chức đảng quản lý đảng viên theo thời hạn quy định.
Việc cụ thể hóa các mốc thời gian góp phần khắc phục tình trạng chậm trễ, thiếu thống nhất trong phối hợp xử lý giữa kỷ luật Đảng với kỷ luật hành chính và xử lý theo pháp luật.
4. Siết chặt công tác cán bộ đối với người đang được xem xét trách nhiệm
Quy định số 212-QĐ/TW mở rộng các trường hợp cán bộ, đảng viên không được bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, điều động, luân chuyển, biệt phái, phong hoặc thăng quân hàm, khen thưởng, công nhận danh hiệu khi đang thuộc diện phải tạm dừng công tác cán bộ.
Đáng chú ý, phạm vi không chỉ giới hạn ở trường hợp đang bị xem xét kỷ luật mà còn bao gồm một số trường hợp như đang giải quyết tố cáo đã có quyết định thành lập đoàn; đang khiếu nại kỷ luật; đang bị kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; bị kiến nghị xử lý theo kết luận thanh tra, kiểm toán hoặc đang bị điều tra.
Quy định mới góp phần tăng cường kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, bảo đảm việc bố trí, sử dụng, đánh giá, khen thưởng cán bộ được thực hiện thận trọng, khách quan, đúng quy định.
5. Bổ sung các quy định về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Một trong những nội dung mới nổi bật của Quy định số 212-QĐ/TW là bổ sung nhóm hành vi vi phạm trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Quy định đã cập nhật những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn như sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI), quản lý và khai thác dữ liệu số, thu thập, chia sẻ dữ liệu trái quy định; sử dụng công nghệ để giả mạo hình ảnh, video, giọng nói, chữ ký; lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, thao túng, trục lợi hoặc phá hoại hệ thống, làm sai lệch dữ liệu.
Việc bổ sung nhóm hành vi này cho thấy các quy định về kỷ luật Đảng đã từng bước thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và những phương thức vi phạm mới trên không gian mạng.
Đây cũng là cơ sở quan trọng để cấp ủy, tổ chức đảng tăng cường quản lý, giáo dục, giám sát cán bộ, đảng viên trong sử dụng mạng xã hội, dữ liệu số, nền tảng công nghệ và trí tuệ nhân tạo.
6. Cập nhật các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chứng khoán và tài sản số
Quy định số 212-QĐ/TW bổ sung, cụ thể hóa nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chứng khoán và tài sản số.
Trong đó có các hành vi liên quan đến thao túng thị trường chứng khoán; làm giả, mua bán, thu thập hoặc trao đổi trái phép thông tin tài khoản ngân hàng, tài sản mã hóa, tài sản số; cho mượn, cho thuê, mở hộ tài khoản hoặc ví điện tử phục vụ mục đích bất hợp pháp; tham gia hoặc lôi kéo người khác tham gia các hoạt động tài chính, tiền ảo trái quy định.
Việc cập nhật các hành vi này phản ánh yêu cầu chủ động nhận diện và xử lý những phương thức vi phạm mới, nhất là những hành vi lợi dụng công nghệ và môi trường mạng để che giấu, chuyển dịch hoặc trục lợi từ tài sản.
7. Hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo
Bên cạnh việc tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, Quy định số 212-QĐ/TW tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung.
Đối với trường hợp đảng viên thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo được cấp có thẩm quyền cho phép, thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng xảy ra thiệt hại, cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn kỷ luật.
Điểm mới này thể hiện yêu cầu phân biệt rõ giữa rủi ro, sai sót phát sinh trong quá trình đổi mới, sáng tạo với hành vi cố ý làm trái, vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Qua đó, Quy định vừa bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, vừa tạo môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và chủ động đổi mới vì lợi ích chung.
8. Bổ sung, cập nhật nhiều hành vi vi phạm sát với thực tiễn
Quy định số 212-QĐ/TW cũng cập nhật nhiều hành vi vi phạm trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, dân số, văn hóa - xã hội và các lĩnh vực khác.
Trong lĩnh vực giáo dục, quy định bổ sung một số hành vi như lợi dụng hoạt động giáo dục để vụ lợi, gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh; ép buộc học sinh học thêm để thu tiền hoặc lợi dụng tài trợ, ủng hộ giáo dục để ép buộc đóng góp.
Trong lĩnh vực dân số, bổ sung các hành vi như thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định; lựa chọn giới tính thai nhi; cưỡng bức, ép buộc việc sinh con hoặc không sinh con; nhân bản vô tính người.
Việc cập nhật các hành vi này góp phần đưa quy định về kỷ luật Đảng sát hơn với những vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội.
9. Nâng cao yêu cầu về cá thể hóa trách nhiệm
Một yêu cầu xuyên suốt của Quy định số 212-QĐ/TW là tiếp tục làm rõ trách nhiệm của tổ chức đảng, người đứng đầu và từng cá nhân có liên quan.
Khi xem xét một vụ việc, không chỉ xác định có hay không có vi phạm mà phải làm rõ hành vi, động cơ, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, thái độ tiếp thu, khắc phục và trách nhiệm của từng chủ thể.
Đối với tổ chức đảng, khi xem xét trách nhiệm phải đồng thời xem xét trách nhiệm của người đứng đầu, cấp ủy viên và những cá nhân có liên quan.
Điều này góp phần khắc phục tình trạng xử lý chung chung, bình quân hoặc chỉ xử lý người trực tiếp thực hiện hành vi mà chưa làm rõ trách nhiệm lãnh đạo, quản lý, kiểm tra, giám sát.
10. Kỷ luật nghiêm minh nhưng phải chính xác, công bằng
Có thể thấy, điểm mới nổi bật của Quy định số 212-QĐ/TW không chỉ nằm ở việc bổ sung nhiều hành vi vi phạm mà còn thể hiện sự phát triển trong tư duy về công tác kỷ luật Đảng.
Kỷ luật phải nghiêm minh để giữ vững kỷ cương, nhưng đồng thời phải chính xác, khách quan, công bằng; xử lý nghiêm những trường hợp cố ý vi phạm, vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, đồng thời bảo vệ người làm đúng, người dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung.
Đối với cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra và cán bộ kiểm tra, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục đổi mới phương pháp nắm tình hình, kiểm tra, giám sát; nâng cao chất lượng thẩm tra, xác minh; chủ động nhận diện các hành vi vi phạm mới, nhất là vi phạm trong công tác cán bộ, tài chính, tài sản, chuyển đổi số, dữ liệu và không gian mạng.
Việc ban hành, triển khai thực hiện nghiêm túc Quy định số 212-QĐ/TW vì vậy không chỉ nhằm xử lý vi phạm sau khi xảy ra mà quan trọng hơn là phòng ngừa từ sớm, từ xa; kiểm soát quyền lực; nâng cao trách nhiệm của tổ chức đảng, người đứng đầu và từng cán bộ, đảng viên, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong giai đoạn mới.
Phạm Hùng