Trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, quyền sở hữu trí tuệ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thành quả lao động sáng tạo của tổ chức, cá nhân; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên hiện nay, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ như sản xuất hàng giả, nhái nhãn hiệu, hay vi phạm bản quyền trên không gian mạng đang diễn ra ngày càng tinh vi và phức tạp. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức, phân biệt rõ các hành vi vi phạm để chủ động phòng tránh và thượng tôn pháp luật là nhiệm vụ vô cùng cấp thiết.

(1) Một số hành vi vi phạm phổ biến như:

- Sao chép, sử dụng trái phép logo, hình ảnh, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp của tổ chức, cá nhân khác;

- Sử dụng phần mềm máy tính không có bản quyền tại cơ quan, doanh nghiệp;

- Sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tem chống giả, vi phạm chỉ dẫn địa lý;

- Phát tán trái phép phim ảnh, chương trình truyền hình, các giải thể thao trực tuyến trên internet;

- Sử dụng hình ảnh hàng thật nhưng giao hàng giả, hàng kém chất lượng cho người tiêu dùng;

- Kinh doanh hàng giả trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử;

- Che, làm mờ nhãn hiệu hàng hóa để né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng;

- Lập nhiều tài khoản bán hàng giả mạo trên cùng một sàn thương mại điện tử hoặc sử dụng thông tin, địa chỉ giả để kinh doanh hàng vi phạm;

- Livestream quảng cáo sản phẩm giả mạo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

(2) Chế tài xử lý vi phạm

Theo quy định của pháp luật hiện hành, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể bị xử lý bằng các biện pháp hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

- Xử phạt hành chính: Việc xử lý vi phạm được thực hiện theo các văn bản như: Luật sở hữu trí tuệ năm 2025; Nghị định số 46/2024/NĐ-CP ngày 04/5/2024 của Chính phủ quy định xử phạt VPHC trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp; Nghị định số 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt VPHC trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định số 17/2022/NĐ-CP và Nghị định Số 24/2025/NĐ-CP); Nghị định số 341/2025/NĐ-CP ngày 26/12/2025 của Chính phủ quy định xử phạt VPHC về quyền tác giả, quyền liên quan...

- Truy cứu trách nhiệm hình sự: đối với các hành vi vi phạm có tính chất nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ Luật hình sự năm 2015 về các tội như: Tội sản xuất, buôn bán hàng giả; tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tội xâm phạm sở hữu công nghiệp...

(3) Khuyến cáo người dân, hộ kinh doanh:

- Không sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái;

- Không sao chép sử dụng trái phép nhãn hiệu, bản quyền;

- Không phát tán nội dung vi phạm trên internet;

- Không kinh doanh hàng giả trên mạng, sàn thương mại điện tử.