Ma túy là hiểm họa lớn đối với sức khỏe con người, hạnh phúc gia đình và an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Trong thời gian qua, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, trong đó xuất hiện ngày càng nhiều loại ma túy mới được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi như thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử và các sản phẩm có hình thức bắt mắt, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập vào môi trường học đường và tác động trực tiếp đến thanh thiếu niên.

Từ ngày 01/7/2026, Nghị định số 163/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống ma túy. Nghị định góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng cường các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, tệ nạn ma túy trong tình hình mới. Một số điểm chú ý như:

Thứ nhất, kiện toàn lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy, phù hợp với mô hình tổ chức mới, góp phần nâng cao hiệu quả công tác nắm tình hình, phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy.

Thứ hai, tăng cường các biện pháp quản lý, giám sát, trong đó có quy định về biện pháp giám sát điện tử, chỉ áp dụng đối với người đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi khi người này không có nơi cư trú ổn định hoặc có nơi cư trú ổn định nhưng được cha mẹ, người giám hộ, người đại diện hợp pháp đề nghị áp dụng biện pháp giám sát điện tử, góp phần phòng ngừa vi phạm, bảo đảm công tác quản lý và bảo vệ người chưa thành niên.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy. Trưởng Công an cấp xã được giao thẩm quyền ra quyết định quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định; đồng thời quy định việc áp giải theo thủ tục hành chính đối với trường hợp không chấp hành yêu cầu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, góp phần kịp thời phát hiện, quản lý và phòng ngừa nguy cơ phát sinh tội phạm, tệ nạn ma túy tại cơ sở.

Thứ tư, chủ động kiểm soát các loại ma túy mới và các chất có nguy cơ bị lợi dụng.  Tăng cường kiểm soát các hoạt động liên quan đến tiền chất, đồng thời kịp thời kiểm soát các loại ma túy mới, ma túy được ngụy trang, “núp bóng” dưới dạng thực phẩm, đồ uống và các sản phẩm khác, hạn chế nguy cơ các đối tượng lợi dụng kẽ hở pháp luật để hoạt động.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện và hỗ trợ sau cai. Các quy trình cai nghiện được chuẩn hóa, đồng thời tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm, xây dựng sinh kế và giúp người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng, góp phần hạn chế nguy cơ tái nghiện.

Chủ động phòng ngừa, bảo vệ thế hệ trẻ trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm ma túy, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động trang bị kiến thức để nhận diện và phòng tránh. Đặc biệt, thanh thiếu niên cần tuyệt đối không thử, không sử dụng ma túy dưới bất kỳ hình thức nào; không sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhất là những sản phẩm được quảng cáo, rao bán dưới dạng “đồ ăn”, “nước uống”, “thuốc lá điện tử” hoặc các sản phẩm có hình thức bắt mắt. Không nhận, cầm giữ hoặc sử dụng đồ vật, thực phẩm, đồ uống từ người khác khi chưa xác định rõ nguồn gốc. Khi phát hiện những dấu hiệu nghi vấn liên quan đến ma túy hoặc hành vi mua bán, tàng trữ, vận chuyển, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, người dân cần kịp thời thông báo cho gia đình, nhà trường hoặc cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.

Phòng, chống ma túy không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ, hãy chủ động nâng cao nhận thức, nói không với ma túy, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, bảo vệ sức khỏe, hạnh phúc gia đình và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.