Nhừng năm gần đây, tình trạng người nước ngoài (NNN) nhập cảnh trái phép vào nước ta đang diễn biến ngày càng phức tạp với phương thức thủ đoạn tinh vi. Các đường dây đưa NNN trái phép vào Việt Nam được tổ chức chuyên nghiệp liên tỉnh, xuyên biên giới, sử dụng nhiều thủ đoạn hết sức tinh vi; có sự phân công vị trí, vai trò cho từng đối tượng hết sức chuyên nghiệp gây khó khăn cho công tác điều tra. Các thủ đoạn các đối tượng thường sử dụng như sau:

1. “Đi tắt” trên trục chính

Sau khi đưa người nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, các đối tượng sử dụng phương tiện di chuyển đi theo cao tốc Bắc-Nam. Tại các nút giao hoặc khu vực dừng nghỉ trên cao tốc các đối tượng sẽ tiến hành việc đổi phương tiện hoặc trà trộn vào dòng khách du lịch để tiếp tục nhập cảnh trái phép vào Việt Nam.

Sử dụng cách này, các đối tượng di chuyển sẽ nhanh hơn, hạn chế bị phát hiện; việc đổi phương tiện tạo ra “lớp vỏ bọc” che giấu, khiến việc lần theo dấu vết ban đâu trở nên khó khăn. Do vậy, người dân cần nâng cao cảnh giác: không tiếp tay, không nhận chở, không cung cấp dịch vụ cho những đối tượng không rõ nhân thân, giấy tờ; nếu phát hiện dấu hiệu khả nghi như nhóm người lạ tụ tập bât thường, xe dừng đỗ sai quy định, cần nhanh chóng ghi lại thông tin, báo ngay cho lực lượng công an hoặc chính quyền địa phương.

2. Từ con người thành... “hàng hoá”

Các đối tượng sử dụng dịch vụ cho thuê xe hợp pháp để hợp thức hóa phương tiện vận chuyển; thanh toán sẽ sử dụng tiền mặt và người thuê thường là người lạ, không rõ thông tin do các đối tượng tự dựng lên nhằm tránh sự chú ý. Thực chất, đây là cách thức để che giấu hành vi phạm tội. Do vậy, nhiều trường hợp, tài xế, chủ xe được nhận tiền công để chở “hàng” mà không hề biết rằng đang đưa người nhập cảnh trái phép và họ vô tình trở thành người tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.

Trước thủ đoạn các đối tượng tội phạm lợi dụng dịch vụ thuê xe để đưa người nhập cảnh trái phép, người dân cần cảnh giác: Khi cho thuê xe, chủ xe phải yêu cầu họp đồng đầy đủ, ghi rõ danh tính, địa chỉ người thuê; tuyệt đối không giao xe cho người lạ không rõ nơi cư trú, không chấp nhận việc thanh toán vội vã bằng tiền mặt mà không có giấy tờ kèm theo. Đối với tài xế, trước mỗi chuyến đi cần kiềm tra kỹ các thông tin như: Lý do thuê xe, địa điểm đến, đối chiếu với danh sách hành khách trước đó (nếu có)…, từ đó phát hiện những dấu hiệu bất thường của hành khách (xuống xe ở địa điểm bất thường, không giao tiếp được bằng tiếng Việt…) để trình báo khi cần thiết.

Khi phát hiện có nhóm người lạ không xuất trình được giấy tờ tùy thân, có dấu hiệu trốn tránh kiếm tra, phải kiên quyết từ chối chở. Người dân khi thấy xe khách, xe tải dừng lại chở người một cách bất thường, tập kết người lạ vào ban đêm, hãy nhanh chóng ghi lại biển số, đặc điểm phương tiện, thời gian, địa điểm và báo ngay cho công an hoặc chính quyền cơ sở để kịp thời xử lý.

3. Lợi nhuận ẩn giấu sau... “tấm vé bình dân”

Để tránh sự nghi ngờ từ nhà xe và những người xung quanh, những đối tượng nhập cảnh trái phép vào Việt Nam sẽ trà trộn vào hành khách và chi phí như những người khác. Tuy nhiên, ẩn sau đó lợi nhuận to lớn được đối tượng nhận khi đã đưa khách đến địa điểm đã thỏa thuận từ trước. Việc nhận tiền diễn ra bằng nhiều cách khác nhau: gửi qua trung gian, chuyển khoản từ nước ngoài, người thân; việc chuyển khoản qua nhiều lớp trung gian với nhiều nội dung chuyển khoản khác nhau… Do vậy, việc phát hiện hành vi phạm pháp, cũng như việc truy vết nguồn tiền trở nên hết sức phức tạp, gây khó khăn trong hoạt động điều tra.

Để không vô tình trở thành “mắt xích” trong đường dây đưa người nhập cảnh trái phép, mỗi người dân và nhà xe cần chủ động đề phòng ngay từ khâu tiếp nhận khách. Việc lập hợp đồng thuê mướn phương tiện phải có hợp đồng rõ ràng, người thuê phải cung cấp đầy đủ thông tin; không tiến hành, nhận tiền không có nguồn gốc rõ ràng. Khi hành khách có dấu hiệu bất thường trong giao dịch, giao dịch với nhiều người… cần lập tức cảnh giác và báo cho công an địa phương.

Tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép là hành vi vi phạm pháp luật, làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và nhiều lĩnh vực khác của đời sống xã hội. Đấu tranh với loại tội phạm này không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng, mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Mọi người cần nâng cao nhận thức, tự giác chấp hành pháp luật, tích cực tham gia tố giác tội phạm, để cùng chung tay bảo vệ sự bình yên của đất nước, giữ vững chủ quyền quốc gia và tạo dựng một môi trường xã hội an toàn, lành mạnh.

Phòng An ninh điều tra