Khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và khởi kiện là các quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp và Pháp luật bảo hộ nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Tuy nhiên, việc thực hiện các quyền này cần phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Việc tập trung đông người, căng băng rôn, khẩu hiệu hoặc có hành vi quá khích tại các cơ quan Nhà nước không giúp giải quyết vụ việc nhanh hơn mà còn và làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và phát sinh những hành vi vi phạm pháp luật không đáng có.

          Pháp luật tôn trọng và bảo vệ quyền khiếu nại, tố cáo chính đáng. Tuy nhiên, khi thực hiện quyền này, công dân có nghĩa vụ chấp hành quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Tiếp công dân và các văn bản liên quan.

          1. Để quyền lợi của mình được xem xét và giải quyết hiệu quả, người dân cần

          - Gửi đơn đúng cơ quan có thẩm quyền: mỗi vụ việc (về đất đai, xây dựng, môi trường, giao thông, chế độ chính sách,...) đều có cơ quan chuyên trách xử lý theo cấp thẩm quyền. Việc gửi đơn tràn lan, vượt cấp không đúng quy định chỉ làm kéo dài thời gian xử lý.

          - Đăng ký tiếp công dân để trình bày tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị (khi có nhiều người cùng kiến nghị, phản ánh, khiếu nại về một nội dung, cần cử người đại diện để làm việc với cơ quan chức năng, tránh tình trạng đi đông người gây xáo trộn, không hiệu quả).

          - Ngoài ra, công dân nên tìm hiểu các quy định pháp luật hoặc nhờ sự tư vấn của những người am hiểu pháp luật, Luật sư, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước để được hướng dẫn soạn thảo đơn từ và thực hiện quy trình theo quy định.

          2. Hoạt động tập trung đông người khiếu kiện không đúng quy định, gây mất an ninh, trật tự

          Hiện nay, một số vụ việc khiếu kiện phát sinh hoạt động tập trung đông người khiếu kiện tại trụ sở các cơ quan Đảng, Nhà nước hoặc nơi công cộng để gây áp lực giải quyết. Việc này không giúp giải quyết dứt điểm vụ việc, các cơ quan Nhà nước làm việc dựa trên hồ sơ, chứng cứ và quy định pháp luật, việc sử dụng áp lực của đám đông không làm thay đổi kết quả xử lý, giải quyết.

          Việc tập trung đông người khiếu kiện không đúng quy định, gây mất an ninh trật tự gây nhiều hệ lụy:

          - Gây ùn tắc giao thông, cản trở hoạt động bình thường của các cơ quan Đảng, Nhà nước và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của nhân dân xung quanh.

          - Các đối tượng xấu lợi dụng kích động, xúi giục, lôi kéo tham gia khiếu kiện nhằm mục đích chống phá, gây rối trật tự xã hội; sử dụng video, hình ảnh khiếu kiện để đăng tải lên các trang mạng xã hội khi chưa được kiểm chứng nội dung, gây ảnh hưởng đến hình ảnh, quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức liên quan.

          Mọi hành vi lợi dụng việc khiếu kiện gây mất an ninh, trật tự có thể sẽ phải đối mặt với việc bị cơ quan chức năng xử lý vi phạm hành chính, thậm chí xử lý hình sự, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm: Tổ chức, tham gia tụ tập nhiều người ở nơi công cộng gây mất trật tự công cộng; Tổ chức thuê, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ hoặc kích động người khác gây rối, làm mất trật tự công cộng; Gây rối hoặc cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức; Tội gây rối trật tự công cộng; Tội chống người thi hành công vụ; Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân;… (Bộ luật Hình sự; Nghị định số 38/2005/NĐ-CP ngày 18/3/2005 của Chính phủ về “Quy định một số biện pháp bảo đảm trật tự công cộng; Thông tư 09/2005/TT-BCA ngày 05/9/2005 của Bộ Công an về “Hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 38/2005/NĐ-CP ngày 18/3/2005 của Chính phủ về Quy định một số biện pháp bảo đảm trật tự công cộng”; Nghị định 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ về “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình”;…):

          Do vậy, khi có vướng mắc hoặc bức xúc về quyền lợi, người dân hãy bình tĩnh, thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và khởi kiện một cách văn minh, đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Sự hợp tác của người dân với chính quyền trên tinh thần thượng tôn pháp luật là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân, đồng thời góp phần giữ vững an ninh, trật tự và sự bình yên cho xã hội.