Ngày 29/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1868/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển lĩnh vực thông tin cơ sở giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045. Quyết định do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký. Một điểm đáng chú ý dưới góc nhìn dữ liệu là dữ liệu trở thành một cấu phần then chốt trong mô hình phát triển thông tin cơ sở mới: hệ thống được định hướng trở thành “hạ tầng số chiến lược trọng yếu của quốc gia”, phát triển đồng bộ giữa thể chế, mạng lưới, hạ tầng, dữ liệu, nội dung, nhân lực, cơ chế và công cụ đánh giá.

Tư duy vận hành cũng có sự thay đổi rõ rệt. Chiến lược xác định chuyển từ mô hình truyền thông một chiều sang mô hình truyền thông hai chiều, trong đó người dân vừa tiếp nhận thông tin, vừa tham gia phản hồi, đóng góp ý kiến và giám sát hoạt động của chính quyền. Đến năm 2045, 100% phản ánh, kiến nghị của người dân thuộc phạm vi hoạt động thông tin cơ sở được tiếp nhận qua các loại hình thông tin cơ sở, phân loại, xử lý, phân tích tự động và tích hợp vào hệ thống dữ liệu phục vụ điều hành, hoạch định chính sách.

Hạ tầng dữ liệu cho thông tin cơ sở cũng được hình thành theo hướng thống nhất và liên thông. Chiến lược yêu cầu phát triển Hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở trung ương thành nền tảng số dùng chung, kết nối với các hệ thống cấp tỉnh; đồng thời nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu về thông tin cơ sở và kết nối, chia sẻ với kho dữ liệu văn hóa số. Định hướng đến năm 2045, toàn hệ thống sẽ kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và nền tảng định danh, xác thực điện tử, đồng thời hình thành dashboard quản lý, điều hành từ trung ương đến địa phương.

Một thay đổi đáng chú ý khác là đưa dữ liệu vào đo lường hiệu quả truyền thông. Chiến lược yêu cầu nghiên cứu, xây dựng và ban hành bộ chỉ số đo lường, đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin cơ sở dựa trên dữ liệu số, đồng thời tích hợp công cụ đo lường tự động trên Hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở.

Trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số hiện đại được ứng dụng ở nhiều khâu: quản trị, phân tích dữ liệu, cung cấp thông tin; hỗ trợ sản xuất, biên tập và phân phối nội dung. Đến năm 2045, AI được định hướng ứng dụng rộng rãi để hình thành hệ sinh thái thông tin cơ sở thông minh, cá thể hóa việc cung cấp thông tin và tăng cường tương tác với người dân.

Dưới góc nhìn dữ liệu, có thể khái quát mô hình mà Chiến lược hướng tới thành một chu trình:

Thông tin → người dân tiếp nhận và phản hồi → dữ liệu được xử lý, phân tích → phục vụ điều hành và hoạch định chính sách → thông tin tiếp tục được cung cấp phù hợp hơn tới người dân.

Như vậy, đây không chỉ là quá trình số hóa phương thức thông tin ở cơ sở, mà còn cho thấy sự chuyển dịch sang quản trị thông tin dựa trên dữ liệu, trong đó dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực phục vụ đo lường, quản lý, điều hành và hoạch định chính sách.

Toàn văn: Quyết định 1868/QĐ-TTg

Nguồn: Hiệp hội Dữ liệu quốc gia