Những năm qua, công tác tổ chức giáo dục, dạy nghề cho phạm nhân tại Trại giam A2 (Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buột, trường giáo dưỡng, Bộ Công an) luôn được quan tâm triển khai đồng bộ, hiệu quả. Đây không chỉ là hoạt động mang tính nhân văn sâu sắc, góp phần tạo môi trường rèn luyện, cải tạo tích cực trong thời gian phạm nhân chấp hành án, mà còn là hướng đi thiết thực trong công tác hướng nghiệp, giúp họ có thêm cơ hội việc làm khi trở về với xã hội, hạn chế nguy cơ tái phạm tội.

Tại xưởng may, các phạm nhân được đào tạo bài bản từ kỹ năng cơ bản đến thao tác chuyên môn, làm quen với quy trình sản xuất công nghiệp, kỷ luật lao động và tác phong làm việc nghiêm túc. Không chỉ học nghề, phạm nhân còn được rèn luyện ý thức trách nhiệm, tinh thần hợp tác, biết trân trọng giá trị của lao động và thành quả do chính mình tạo ra. Thực tế cho thấy, nhiều phạm nhân sau khi được tham gia học tập, đào tạo nghề đã có những chuyển biến rõ nét trong tư tưởng, tích cực cải tạo và chấp hành nghiêm nội quy trại giam. Quan trọng hơn, nghề nghiệp được trang bị trong thời gian chấp hành án chính là “hành trang” cần thiết, giúp họ thêm tự tin khi tái hòa nhập cộng đồng, chủ động tìm kiếm việc làm ổn định, từng bước xây dựng cuộc sống mới. Nguyễn Duy Anh (36 tuổi) là một trường hợp như vậy. Trước đây, Duy Anh từng là một producer âm nhạc, nhưng cách đây ba năm anh vướng vào vòng lao lý với tội danh “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Đến nay, khi đã chấp hành được gần một nửa thời gian thi hành án, mỗi giờ học tập, mỗi buổi đào tạo nghề đối với Duy Anh không chỉ là rèn luyện tay nghề mà còn là khoảng thời gian để suy ngẫm sâu sắc hơn về giá trị của cuộc sống. Anh chia sẻ, việc học tập và rèn luyện trong trại giam giúp anh nhận ra ý nghĩa của việc hoàn thiện bản thân, trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình. Được học nghề, được lao động và suy nghĩ tích cực mỗi ngày là điều thực sự có giá trị đối với anh. Đó cũng là động lực để anh nỗ lực cải tạo tốt, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn khi có cơ hội trở về với gia đình và xã hội.    

Có thể khẳng định, giáo dục nghề nghiệp tại Trại giam A2 không chỉ đơn thuần là truyền dạy một nghề, mà còn là quá trình gieo lại niềm tin, mở ra cánh cửa làm lại cuộc đời cho những người từng lầm lỡ. Đây cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần nhân văn, vì con người, vì sự bình yên và phát triển bền vững của xã hội trong công tác thi hành án hình sự của lực lượng Công an nhân dân. Xác định công tác định hướng nghề nghiệp, nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm cho phạm nhân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, từ năm 2023 đến nay, Trại giam A2 đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng như Trường Trung cấp Dạy nghề Diên Khánh, Trường Dạy nghề Công nghệ Quốc gia – Hà Nội tổ chức đào tạo nghề, bồi dưỡng nâng cao tay nghề và cấp chứng chỉ nghề cho 980 phạm nhân. Nội dung đào tạo tập trung vào các nghề có tính ứng dụng cao, phù hợp với nhu cầu xã hội và khả năng tiếp cận việc làm sau khi ra trại như: may công nghiệp, xây dựng, hàn xì, chế biến thực phẩm, nghề mộc… Qua đó, giúp phạm nhân từng bước hình thành kỹ năng nghề nghiệp cơ bản, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng. Chỉ tính riêng trong năm 2025, Trại giam A2 đã phối hợp tổ chức 08 lớp dạy nghề với 280 phạm nhân tham gia học tập. Đáng chú ý, trong số này có 01 lớp dành cho 35 phạm nhân chưa thành niên và 01 lớp dành cho 35 phạm nhân chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng, thể hiện sự quan tâm sát sao, phân loại đối tượng phù hợp trong công tác giáo dục, cải tạo.

Thượng tá Nguyễn Đức Tiến, Phó Giám thị Trại giam A2, Bộ Công an, cho biết: “Từ hiệu quả tổng hợp các biện pháp, phương pháp giáo dục cải tạo phạm nhân cho thấy,  việc giáo dục – dạy nghề cho các phạm nhân đang chấp hành án thể hiện tính nhân đạo trong chính sách của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an. Qua đó, việc chấp hành nội qui cơ sở giam giữ, tình hình vi phạm của phạm nhân giảm rõ rệt,  phạm nhân khá tốt mỗi năm, mỗi kỳ, mỗi quý đều có sự tăng lên. Từ đó là thực hiện các chính sách khoan hồng của đảng nhà nước như là giảm án, tha tù, đặc xá là những năm sau cái kết quả cao hơn năm trước. Chúng tôi xác định công tác hướng nghiệp dạy nghề là một trong những nhiệm vụ một trong những nội dung giáo dục bên cạnh những nội dung giáo dục khác là một nội dung giáo dục quan trọng trong các biện pháp giáo dục quản lý giáo dục tạo phạm nhân ngày càng tốt hơn”.

Giúp phạm nhân hiểu và trân trọng giá trị của lao động, được học nghề, có nghề trong tay chính là con đường bền vững để họ vượt qua mặc cảm, tự ti, dần khép lại những sai lầm trong quá khứ và hướng về tương lai bằng niềm tin tích cực. Trong môi trường cải tạo, mỗi giờ học nghề, mỗi ngày lao động không chỉ là rèn luyện kỹ năng mà còn là quá trình rèn giũa ý chí, thay đổi nhân cách, hình thành lối sống kỷ luật, trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Từ đó, phạm nhân có thêm động lực phấn đấu, cải tạo tốt, sớm được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước, mở ra cơ hội làm lại cuộc đời.

Coi dạy nghề là một biện pháp giáo dục, cải tạo mang tính căn cơ và lâu dài, Trại giam A2 đã và đang giúp phạm nhân từng bước tìm lại giá trị của chính mình thông qua lao động chân chính. Khi trở về với cộng đồng, một nghề nghiệp phù hợp không chỉ là phương tiện mưu sinh, mà còn là điểm tựa tinh thần để họ tự tin hòa nhập, tránh xa con đường cũ, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Từ những con người từng lầm lỡ, bằng sự quan tâm, bao dung và những chính sách nhân văn, cánh cửa hoàn lương đang dần được mở rộng, góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và bồi đắp niềm tin vào giá trị tốt đẹp của con người./.

Đức Minh