Có hiệu lực từ ngày 01/9/2026 và được thực hiện trong thời hạn 3 năm, Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Việc hiểu đúng, thực hiện đúng Nghị quyết có ý nghĩa thiết thực đối với bảo đảm an ninh kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh tại Khánh Hòa.

Điểm xuyên suốt của Nghị quyết là kết hợp sự nghiêm minh của pháp luật với chính sách nhân văn, khoan hồng; khuyến khích, bảo vệ người năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Việc xem xét, xử lý phải khách quan, toàn diện, căn cứ vai trò, động cơ, mục đích, bối cảnh xảy ra vi phạm, hậu quả và kết quả khắc phục. Đặc biệt, Nghị quyết yêu cầu phân định trách nhiệm hình sự, hành chính, dân sự; tách bạch việc xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân với giải pháp tháo gỡ khó khăn cho dự án, công trình. Đồng thời, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chính sách để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che vi phạm.

Theo Điều 5, việc không truy cứu trách nhiệm hình sự phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện: không tham nhũng; vì lợi ích chung; hoạt động đã hoàn thành và đem lại hiệu quả kinh tế – xã hội; không có khiếu nại, tố cáo hoặc đã giải quyết dứt điểm theo quy định; không gây thất thoát, lãng phí tài sản hoặc đã khắc phục toàn bộ thiệt hại. Vì vậy, cơ chế đặc thù phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét trên hồ sơ, chứng cứ và điều kiện cụ thể của từng trường hợp.

Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Nghị quyết quy định cơ chế loại trừ trách nhiệm hình sự trong những trường hợp rủi ro đáp ứng điều kiện luật định. Nghị quyết cũng quy định việc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả, miễn trách nhiệm hình sự và xem xét xử lý kỷ luật theo từng nhóm điều kiện. Đáng lưu ý, khoản 3 Điều 12 xác định các vi phạm trong lĩnh vực kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân có liên quan đến đất đai được áp dụng theo Nghị quyết số 29/2026/QH16.

Tại Khánh Hòa, yêu cầu tháo gỡ vướng mắc đầu tư gắn với phòng, chống thất thoát, lãng phí đang đặt ra hết sức thiết thực. Theo thông tin của Sở Tài chính, đến hết tháng 8/2026, tỉnh đã hoàn thành xử lý 92 dự án khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền địa phương, đạt 100% kế hoạch. Đến ngày 03/9/2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 8.599 tỷ đồng, bằng 54,6% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao; thu ngân sách 8 tháng đạt 34.460 tỷ đồng, tăng 29,3% so với cùng kỳ. Đây là kết quả phát triển và tháo gỡ vướng mắc của địa phương theo các cơ chế đã triển khai, không phải số liệu kết quả áp dụng Nghị quyết 37.

Từ thực tiễn đó, triển khai Nghị quyết cần gắn với rà soát, phân loại chính xác từng vụ việc, xác định đúng thẩm quyền và trách nhiệm phối hợp. Đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế tại Khánh Hòa, cần chú trọng nắm tình hình tại doanh nghiệp, dự án; nhận diện vướng mắc pháp lý và nguy cơ phát sinh vi phạm; phối hợp tham mưu giải pháp xử lý phù hợp, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Công tác tuyên truyền cần làm rõ điều kiện hưởng chính sách, tránh tâm lý trông chờ hoặc hiểu sai rằng mọi vi phạm kinh tế đều được miễn xử lý.

Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cần chủ động nghiên cứu Nghị quyết; cung cấp hồ sơ, tài liệu trung thực, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền và tích cực khắc phục hậu quả nếu có. Thực hiện đúng cơ chế đặc thù sẽ góp phần củng cố kỷ cương pháp luật, tạo điều kiện cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh lành mạnh, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh.

Tài Em – Phòng An ninh kinh tế