Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhu cầu đi lại, học tập, lao động và giao lưu của công dân Việt Nam với các quốc gia trên thế giới ngày càng tăng. Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn đó, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập cảnh, ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã ban hành Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật có liên quan đến an ninh, trật tự, trong đó có Luật xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam với nhiều quy định mới liên quan đến hộ chiếu của công dân Việt Nam. Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, góp phần hoàn thiện khung pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi thực hiện quyền xuất cảnh, nhập cảnh theo quy định của pháp luật.

1. Làm rõ quy định về hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn:
Một trong những điểm mới nổi bật là việc làm rõ thời hạn của hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn, giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tiễn, cụ thể: “Hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn có thời hạn không quá 12 tháng, không được gia hạn và chỉ có giá trị sử dụng 01 lần khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh Việt Nam”. Việc này khắc phục tình trạng chưa rõ ràng trước đây, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân trong các trường hợp cần cấp hộ chiếu nhanh vì lý do cấp bách.
2. Bổ sung các trường hợp hủy giá trị sử dụng hộ chiếu
Luật mới đã bổ sung và cụ thể hóa các trường hợp hủy giá trị sử dụng hộ chiếu, bao gồm:
• Hộ chiếu được cấp mới thay thế hộ chiếu cũ
• Hộ chiếu có sai sót thông tin
• Người sử dụng hộ chiếu thuộc diện bị truy nã
Quy định này góp phần tăng cường tính chặt chẽ trong quản lý, hạn chế việc sử dụng giấy tờ không hợp lệ hoặc gian lận trong xuất nhập cảnh.
3. Mở rộng và hoàn thiện các quy định quản lý xuất nhập cảnh: Luật cũng sửa đổi, bổ sung nhiều điều khoản nhằm:
• Phù hợp với việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình mới
• Tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý
• Đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát sinh trong công tác xuất nhập cảnh
Việc điều chỉnh này giúp hệ thống pháp luật đồng bộ hơn, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
4. Hướng tới giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho công dân:
Một điểm mới quan trọng khác của Luật số 118/2025/QH15 là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất nhập cảnh. Theo đó, các thủ tục liên quan đến cấp, đổi, cấp lại hộ chiếu sẽ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ trên môi trường điện tử, kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Điều này giúp: Giảm bớt giấy tờ cho người dân, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính; tăng tính minh bạch, chính xác trong việc xác thực thông tin cá nhân. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý hộ chiếu còn giúp các cơ quan chức năng nâng cao hiệu quả kiểm soát xuất nhập cảnh, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng gia tăng.
Cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an tỉnh Khánh Hòa hướng dẫn thủ tục đề nghị cấp hộ chiếu cho công dân
Việc sửa đổi Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam tại Luật số 118/2025/QH15 thể hiện rõ định hướng: Hiện đại hóa quản lý – đơn giản hóa thủ tục – lấy người dân làm trung tâm.
Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ số và chuẩn hóa các quy định liên quan đến hộ chiếu, công dân Việt Nam có thể thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn. Đồng thời, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về xuất nhập cảnh cũng giúp nâng cao uy tín và vị thế của hộ chiếu Việt Nam trên trường quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân khi đi học tập, lao động, du lịch hoặc hợp tác kinh tế ở nước ngoài./.
Nguồn: Phòng Quản lý xuất nhập cảnh